ΠΜΓΛΠ

ΝΤΙΑ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ

 

 

ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑΣ ΝΤΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΑΡΘΡΑ....

 

 

 ΒΟΗΘΗΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

 

 

 

 PROJECTS ΜΑΘΗΤΩΝ

 Η Οδύσσεια με τα παιδιά των ματιών, λεύκωμα με στίχους και ζωγραφιές, της α τάξης

υπεύθυνες  Ντία/ Αριστοδήμου   και  Όλγα Μαντζουράνη. 

Εργασία powerpoint

Εργασία pdf

 

 

 

 

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ κ. ΝΤΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ

Β' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

 

Εργασία μαθητών στην ιστορία της Β'  γυμνασίου

 

ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ κ. ΝΤΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΥ

Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

 

"Δεν θα βρεθεί λοιπόν μέσα σ' αυτές τις χιλιάδες τους ανθρώπους έστω κι ένας που να θέλει να τον ακούσει με προσοχή; Αλλά οι άνθρωποι τρέχουν, χωρίς να προσέχουν ούτε αυτόν, ούτε τον πόνο του... " Άντον Τσέχοφ

Μαρία Γλυνού, γ1

"Δεν θα βρεθεί λοιπόν μέσα σ' αυτές τις χιλιάδες τους ανθρώπους έστω κι ένας που να θέλει να τον ακούσει με προσοχή; Αλλά οι άνθρωποι τρέχουν, χωρίς να προσέχουν ούτε αυτόν, ούτε τον πόνο του...Ο πόνος του είναι μεγάλος. Όμως κανένας δεν τον βλέπει." Άραγε τόσο τυφλοί είναι οι άνθρωποι; Πού πήγε η ανθρωπιά και η συμπόνια; Μάλλον έφυγαν. Έφυγαν απ' τις ψυχές των ανθρώπων και στο πέρασμά τους, το μόνο που άφησαν είναι ένα "γεμάτο κενό". Ένα κενό γεμάτο απρόσωπες αντιδράσεις, άγνοια, κατάθλιψη, αδιαφορία και αθέμητη, αφθόρμητη κακία.

Και ναι, αυτή είναι η αλήθεια, κανένας δεν ήθελε να τον ακούσει. Κανένας δεν ήθελε να νιώσει τον πόνο ενός θανάτου. Έμεινε μόνος σε μια πόλη που έσφυζε από ζωή. Έμεινε αυτός και ο καημός του. Η σκέψη πικραίνει, αλλά ο λόγος, ένα ζεστό άγγιγμα ψυχής μέσα στο καταχείμωνο της Μόσχας και ένα στήριγμα να απάλυναν τον πόνο του. Αλλά οι συνθήκες έχουν μεταμορφώσει τους ανθρώπους, τους έχουν αποξενώσει. Στο υποσυνείδητο απέμεινε μόνο ένας λόγος ύπαρξης και όχι ένας λόγος ζωής. Αν και αυτό το αποφασίζει καθένας μόνος του. Μόνο ένα γεγονός γίνεται όλο και πιο έντονο: η σκληρότητα και η έλλειψη επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους. Και οι λόγοι; Μία η κρίση, μία ο πόλεμος, μία ο ρατσισμός, μία οι κοινωνικές διακρίσεις.

Πολλές αξίες μένουν αναλλοίωτες με το πέρασμα του χρόνου, αλλά μόνο η ανθρωπιά, η ευσπλαχνία, η συμπόνια για τον συνάνθρωπο και η έννοια του "δίνω χωρίς να περιμένω αντάλλαγμα" δεν έμειναν. Μας κατέκτησε ο υλισμός, η αγάπη για την υλική ικανοποίηση, ανεξάρτητα αν είμαστε καλά μέσα μας. Μας κάνουν τα υλικά, καλά απ'ότι φαίνεται. Η φαντασία μας και οι σκέψεις μας σταμάτησαν να πλατιάζουν και να βρίσκουν την πραγματική ουσία μέσα στα απλά πράγματα που βρίσκονται γύρω μας.

Ας μην ανησυχούμε αν δε τα βλέπουμε. Διότι τα πράγματα αυτά δεν είναι κάτι ορατό, είναι κάτι που τα βρίσκεις και τα ανακαλύπτεις σιγά-σιγά.Πιθανόν ο καημός να είναι ένα απ' αυτά τα πράγματα που δεν τα βλέπεις. Κανένας δεν τα βλέπει,παραμόνο τα βρίσκει. Τα βρίσκει σε ένα δάκρυ ή μια μελαγχολία, μια λέξη ή ένα νεύμα.

Έτσι μήπως έχουμε όλοι έναν καημό; Ας αναρωτηθούμε λίγο. Ας είναι το πιο απλό και ασήμαντο πράγμα, το οποίο θα το βρούμε όταν ψάξουμε μέσα μας ή και γύρω μας.

Το ημερολόγιο της Ελένης

Μαρία Γλυνού γ1

Ευριπίδη Ελένη - Η Ελένη γράφει στο ημερολόγιό της...

Εγώ η μισητή Ελλήνων και Τρώων, που λαοί και λαοί για χάρη μου τη λόγχη του σπαθιού συνάντησαν και τα ματωμένα χώματα γεμίσαν με τα σώματα στρατιωτών και αρμάτων, τολμώ να ιστορήσω τα πάθη που σηκώνω, τις ευθύνες που κουβαλώ, δίχως να'χω αγγίξει άλλο κορμί με τα χέρια που κρατώ την πένα. Αρχίζω και τα πιστεύω οια όλα αυτά, τα στόματα και τις λέξεις που διχάζουν εμένα,τη μάνα και τα αδέρφια μου. Να,σαν τον Τεύκρο που λίγο-λίγο με σκότωνε με κάθε του λέξη. Αντικείμενο όχι μόνο μισητού, αλλά και θανάσιμου πόθου έχω απογίνει. Μεγαλοδύναμοι θεοί του Ολύμπου δώστε μου ένα βαρυσήμαντο σημάδι. Ζουν ή έχουν πεθάνει τα αδέρφια μου; Η μητέρα μου ζει; Ο Μενέλαος με άλλη πλάγιασε, με περιμένει ή στο χώμα κατοικεί;

Μόνη σε μια ξένη χώρα…

Άννα Δημητράκη γ1

31/08/1997

Άλλη μια βροχερή μέρα έϕτασε στο τέλος της. Είμαι εδώ περίπου 6 μήνες και ακόμα να συνηθίσω τον υγρό και μουντό καιρό .Εκτός βέβαια από τον καιρό αυτό που δεν μπορώ με τα τίποτα να συνηθίσω και να μάθω είναι η γλώσσα. Είμαι από τους λίγους «του είδους» μου και αυτό δυσκολεύει τις διαπροσωπικές μου σχέσεις μιας και όλοι οι υπόλοιποι άνθρωποι που κατοικούν εδώ μιλάνε αυτή την ακαταλαβίστικη και δυσνόητη γλώσσα που δεν γνωρίζω. Το πανεπιστήμιο σε λίγο θα αρχίσει και δεν ξέρω πώς θα τα βγάλω πέρα. Μα τι κάνω εδώ; Τι γυρεύω σε μία ξένη χωρά που όλη μέρα βρέχει και έχει υγρασία , σε μια χώρα που μιλάνε μια γλώσσα που δεν είχα ξανακούσει στη ζωή μου πριν έρθω εδώ , που οι άνθρωποι δεν βγαίνουν από τα σπίτια τους και δεν έχουν χρόνο για τίποτα λόγω της σκληρής και πολύωρης δουλειάς…

Τώρα καταλαβαίνω πως ένιωθαν οι συμμαθητές που είχα στο σχολείο αυτούς που άϕηναν μια πατρίδα ένα σπίτι , ϕίλους και μια γιαγιά ή ένα παππού για να ακολουθήσουν τους γονείς στους σε ένα καλύτερο αύριο … Αυτό το αύριο θα ακολουθούσα και εγώ όταν ξεκίνησαν τότε που όλα ϕαίνονταν ρόδινα και απλά με τη διαϕορά ότι θα το έκανα μόνη μου , χωρίς την οικογένεια και τους ϕίλους μου. Εδώ δεν έχω κανέναν! Δεν έχω κάποιον να με πάρει τηλέϕωνο να δει τι κάνω , να μου προτείνει να βγούμε έξω , να έρθει απροειδοποίητα στο σπίτι μου , κάποιον να στηριχτώ και να στηρίξω κάποιον που να μπορώ στην τελική να έχω μια τυπική συζήτηση.

Το μόνο ον που συναναστρέϕομαι είναι η γάτα που ναζιάρικα κάθε πρωί νιαουρίζει έξω από το παράθυρό μου ψάχνοντας για λίγο ϕαγητό. Της δίνω ϕαγητό σε αντάλλαγμα να κάθεται και να με ακούει. Μπορεί να ακούγεται τρελό αλλά δεν είναι. Το ότι γράϕω ημερολόγια και μιλάω στις γάτες, μπορεί να ακούγεται παιδικό μα σαν μικρό παιδί που δεν του δίνουν σημασία νιώθω. Πολλές ϕορές ακούω τους γείτονες να κουβεντιάζουν και να γελούν και ζηλεύω, ζηλεύω γιατί δεν έχω και εγώ αυτό το προνόμιο να μιλώ με κάποιον στη γλώσσα μου να συναναστρέϕομαι με κάποιον που να με καταλαβαίνει… πολλές ϕορές τους ακούω και προσπαθώ να καταλάβω να βγάλω κάποιο νόημα αλλά όλα ακούγονται τόσο ξένα και τόσο δύσκολα.

Τι κι αν έχω περάσει σε ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου τι να το κάνω αν δεν έχω προσωπική-ϕοιτητική ζωή. Μπορεί να πάρω τις καλύτερες γνώσεις αλλά δεν θα έχω εμπειρίες , και χωρίς εμπειρίες δεν μπορείς να ξέρεις τι να σε περιμένει. Νιώθω σαν αγοραϕοβική δεν βγαίνω πλέον από το σπίτι μου εκτός κι αν πρέπει να πάω στο σούπερ μάρκετ, να ψωνίσω ή να πληρώσω κάποιο λογαριασμό , ή να περάσω από το πανεπιστήμιο για κάποιο χαρτί. Νιώθω τόσο παρείσακτη εδώ, πιο ξένη από ποτέ ακόμα και στα αναγκαία δεν μπορώ να ανταπεξέλθω. Συνεννοούμαι με νοήματα και με αγγλικά ή ισπανικά αλλά είναι πολύ λίγοι αυτοί που γνωρίζουν κάποια άλλη γλώσσα εκτός από τη δική τους.

Μια ϕίλη κάποτε μου είπε «Σιγά και εσένα τι σε νοιάζει; Μιλά τους και εσύ ελληνικά κάποια στιγμή θα συνεννοηθείτε, μην μασάς! σε τέτοιες περιπτώσεις θέλει αυτοπεποίθηση και τσαμπουκά. Αντιμετώπισε τα όλα με χαμόγελο και όλα θα πάνε καλά». Την αυτοπεποίθηση και τον τσαμπουκά από γεννησιμιού μου δεν τα είχα αλλά από χαμόγελα άλλο τίποτα. Μα το μόνο που κατάϕερα ήταν ‘’ η γάτα μου’’ να κουβαλήσει όλη της την παρέα στο σπίτι μου.

07.09.1997 Έχει περάσει μια βδομάδα από την τελευταία ϕορά που σου έγραψα και αυτό γιατί είχα επισκέψεις… Ήρθαν οι ϕίλοι μου από Ελλάδα να με επισπευτούν, είδα επιτέλους το μέρος που ζω , βγήκα έξω και γνώρισα την πόλη μου. Αλλά από σήμερα πίσω πάλι στη αντικοινωνική ρουτίνα μου. Πόσα μου λείπουν οι μέρες μου σαν παιδί , οι ανώριμοι συμμαθητές μου που ευχόμουν να μιλούσαν άλλη γλώσσα για να μην καταλαβαίνω τις ανοησίες που πετούσαν κάθε μέρα και να που τώρα θα έδινα τα πάντα για να έχω κάποιον σαν κι αυτούς… περπατάω στο δρόμο και με κοιτούν περίεργα και δεν ξέρω τι λένε , δεν ξέρω τι είναι αυτό που σκέϕτονται και λένε μεταξύ του για εμένα, δεν ξέρω πώς να ερμηνεύσω το πρόσωπο τους.

Σε λίγες μέρες αρχίζει το πανεπιστήμιο και δεν ξέρω τι θα κάνω, τα περισσότερα μαθήματα για το πρώτο έτος θα είναι στα αγγλικά και θα κάνω κάποιες ώρες μάθημα για να μάθω τη γλώσσα τους για να μπορώ να ϕοιτήσω τα υπόλοιπα έτη εδώ και να κάνω τα μαθήματα στη γλώσσα τους. Μα χωρίς κάποιον να μιλώ πως θα τη μάθω πως θα την εξασκήσω; Σκέϕτομαι αν συνεχίσει να είναι έτσι η κατάσταση να ϕύγω να γυρίσω στην Ελλάδα και να συνεχίσω εκεί τις σπουδές μου αν και δεν θα το ήθελα αυτό αλλά δεν νομίζω πως θα αντέξω χωρίς παρέα άλλο εδώ.

31/08/1998

Πάει ενάμισης χρόνος που βρίσκομαι εδώ και παρά τις όλες δυσκολίες έχω καταϕέρει να ενταχθώ και πλέον να κοινωνικοποιηθώ. Από τότε που μετακόμισε δίπλα μου μια αξιαγάπητη Δανέζα που είμαστε στην ίδια ηλικία και σε παρόμοιους τομείς στο πανεπιστήμιο όλα έχουν γίνει καλύτερα … Μιας και ντροπαλή καθώς είμαι με πλησίασε εκείνη πρώτη , βρισκόμασταν στην ίδια κατάσταση της περιθωριοποίησης κάναμε καλή παρέα και δέσαμε καλά. Την επόμενη βδομάδα γυρνάω στην Ελλάδα για διακοπές μέχρι τα τέλη του Σεπτέμβρη ! θα μείνω θα συνεχίσω και θα τελειώσω τις σπουδές μου εδώ και δεν θα αϕήσω το όνειρο μου και την ευκαιρία που μου δόθηκε για μια καλή μόρϕωση και ένα καλύτερο μέλλον. Μετά την καλή μου Δανέζα οι διαπροσωπικές μου σχέσεις ευρύνθηκαν και καλυτέρεψαν…

Μα τώρα καταλαβαίνω πως η γλώσσα είναι ένα υπερβατό εμπόδιο που τελικά δεν μπορεί να σε χωρίσει από ανθρώπους που ταιριάζετε και να σε εμποδίσει από κάτι που το θες πολύ. Πιστεύω πως δεν εξαρτάται μόνο από τη γλώσσα αλλά και από την προσπάθεια που κάνεις ο ίδιος και το χαρακτήρα του καθενός. Και τελικά ήταν από τις μεγαλύτερες εμπειρίες που πήρα ποτέ αυτή η δυσκολία.

Ένας σταυροφόρος αφηγείται…

Άννη Σταυριανού-Ζυμαρίτου, β4

Ο χωρικός-σταυροφόρος εξηγώντας στον Άραβα αιχμάλωτο γιατί πήρε μέρος στην Α' σταυροφορία λέει:
" Επειδή με ρωτάς να μάθεις για ποιο λόγο ήρθαμε εδώ, θα σου πω:

Ζούσα στο Nantes, ένα μικρό χωριό της Γαλλίας. Η ζωή μου ήταν όλο φτώχεια, δυστυχία και πίκρα. Μέσα στα χρέη ζούσα και μας εκμεταλεύονταν, όλους μας, οι φεουδάρχες. Ακούγαμε φήμες ότι υπάρχει κάπου μακριά στην Ανατολή κόσμος γεμάτος πλούτη, κάτι σαν παραμύθι και Παράδεισος μαζί. Για αυτό τον τόπο, μας μίλησε στο Κλερμόν ο Πάπας. Μας παρακίνησε να έρθουμε εδώ για να ελευθερώσουμε τους Αγιους Τόπους και ο Θεός θα συγχωρέσει τις αμαρτίες μας.
Το άλλο πρωί όλοι μας ετοιμαστήκαμε. Ράψαμε κόκκινους σταυρούς στα ρούχα μας, ετοιμάσαμε τις άμαξες και ξεκινήσαμε. Λίγοι είχαμε όπλα, αλλά δε μας ένοιαζε. Προχωρούσαμε αλλά δεν ξέραμε πού είναι η Ιερουσαλήμ. Πολλοί αρρώσταιναν και πέθαιναν. Όμως αντέξαμε και φτάσαμε στην Κωνσταντινούπολη. Ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός μάς βοήθησε. Μας έδωσε ρούχα, τρόφιμα, και με τα Βυζαντινά καράβια περάσαμε απέναντι. Εκεί στην Ασία οι Τούρκοι μας παραφύλαγαν και μας διέλυσαν. Λίγοι, πολύ λίγοι μπορέσαμε να φτάσουμε εδώ. Οι περισσότεροι χάθηκαν από πείνα, τις αρρώστιες ή τους Τούρκους και τους Άραβες.
Όμως αγωνιστήκαμε, και με τη βοήθεια του Θεού λευτερώσαμε τους Αγίους Τόπους. Δόξα τω Θεώ, που με αξίωσε και είμαι και εγώ στρατιώτης Του."

____________________________________________________________

Θρύλοι και Παραδόσεις για την Άλωση της Κωνσταντινούπολης

Μαριάννα Ανδριανού, β1

"ΠΑΛΙ ΜΕ ΧΡΟΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΙΡΟΥΣ"

Όταν έπεσε η Κωνσταντινούπολη στους Τούρκους, ένα πουλί ανέλαβε να πάει ένα γραπτό μήνυμα στην Τραπεζούντα στην Χριστιανική Αυτοκρατορία του Πόντου για την Άλωση της Πόλης. Μόλις έφτασε εκεί πήγε κατευθείαν στη Μητρόπολη που λειτουργούσε ο Πατριάρχης και άφησε το χαρτί με το μήνυμα πάνω στην Άγια Τράπεζα. Κανείς δεν τολμούσε να πάει να διαβάσει το μήνυμα. Τότε πήγε ένα παλικάρι, γιός μιας χήρας,και διάβασε το άσχημο μαντάτο "Πάρθεν η Πόλη, Πάρθεν η Ρωμανία".

Το εκκλησίασμα και ο Πατριάρχης άρχισαν τον θρήνο, αλλά ο νέος τους απάντησε "Κι αν η Πόλη έπεσε, κι αν πάρθεν η Ρωμανία, πάλι με χρόνους και καιρούς, πάλι δικά μας θα' ναι".

Πάρθεν η Ρωμανία 
Έναν πουλίν, καλόν πουλίν εβγαίν' από την Πόλην 
ουδέ στ' αμπέλια κόνεψεν ουδέ στα περιβόλια, 
επήγεν καιν εκόνεψεν α σου Ηλί' τον κάστρον. 
Εσείξεν τ' έναν το φτερόν σο αίμα βουτεμένον, 
εσείξεν τ' άλλο το φτερόν, χαρτίν έχει γραμμένον, 
Ατό κανείς κι ανέγνωσεν, ουδ' ο μητροπολίτης 
έναν παιδίν, καλόν παιδίν, έρχεται κι αναγνώθει.

Σίτ' αναγνώθ' σίτε κλαίγει, σίτε κρούει την καρδίαν.

"Αλί εμάς και βάι εμάς, πάρθεν η Ρωμανία!"
Μοιρολογούν τα εκκλησιάς, κλαίγνε τα μοναστήρια
κι ο Γιάννες ο Χρυσόστομον κλαίει, δερνοκοπιέται,

- Μη κλαίς, μη κλαίς Αϊ-Γιάννε μου, και δερνοκοπισκάσαι

- Η Ρωμανία πέρασε, η Ρωμανία 'πάρθεν.

- Η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο.
(Δημοτικό τραγούδι του Πόντου).

"ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΠΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕ ΝΑ ΚΥΛΑΕΙ".

Οι περισσότεροι τοπικοί θρύλοι για την άλωση της Κωνσταντινούπολης μοιάζουν σε ένα σημείο: όλοι δείχνουν ότι ο χρόνος σταμάτησε με την κατάληψη της ιερής πόλης της Ορθοδοξίας από τους άπιστους Τούρκους και ότι η τάξη στον κόσμο θα επανέλθει με την ανακατάληψη της Βασιλεύουσας από τους Έλληνες. Έτσι, και στην Ήπειρο υπάρχει μια αντίστοιχη λαϊκή δοξασία. Συγκεκριμένα, ένα πουλί φέρνει την αναγγελία της πτώσης της Πόλης σε μια ομάδα βοσκών που εκείνη τη στιγμή ποτίζουν τα κοπάδια τους σε ένα ποτάμι. Ο θρύλος λέει ότι στο άκουσμα της φοβερής είδησης τα νερά του ποταμιού σταμάτησαν να κυλάνε, αφού και το φυσικό στοιχείο θεώρησε ότι η πτώση της Κωνσταντινούπολης ήταν κάτι το ανήκουστο. Το ποτάμι θα συνεχίσει και πάλι να κυλάει, μόλις απελευθερωθεί η Πόλη, συνεχίζει ο λαϊκός θρύλος...

"ΤΑ ΨΑΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΛΟΓΕΡΟΥ".

Κάποιος καλόγερος είχε ψαρέψει σε ένα ποτάμι ψάρια και τα τηγάνιζε κοντά στην όχθη του ποταμού. Τη στιγμή εκείνη ακούστηκε από ένα πουλί το μήνυμα της πτώσης της Κωνσταντινούπολης στους Τούρκους. Ο καλόγερος σάστισε και αμέσως τα μισοτηγανισμένα ψάρια πήδησαν από το τηγάνι και ξαναβρέθηκαν στο ποτάμι. Εκεί ζουν αιώνια μέχρι τη στιγμή της απελευθέρωσης της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους,οπότε και θα ξαναβγούν για να συνεχιστεί το τηγάνισμα τους.

"ΟI ΚΡΗΤΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ".

Έναν από τους πύργους των τειχών της Πόλης τον υπεράσπιζαν τρία αδέρφια, άρχοντες Κρητικοί που πολεμούσαν με το μέρος των Βενετών (η Κρήτη τότε ήταν κάτω από την κυριαρχία των Βενετών). Μετά την πτώση της πόλης τα τρία αδέρφια και οι άντρες τους εξακολουθούσαν να πολεμούν και παρά τις λυσσώδεις προσπάθειες τους οι Τούρκοι δεν είχαν κατορθώσει να καταλάβουν τον πύργο. Για το περιστατικό αυτό ενημερώθηκε ο Σουλτάνος και εντυπωσιάστηκε από την παλικαριά τους.

Αποφάσισε, λοιπόν, να τους επιτρέψει να φύγουν με ασφάλεια από τον πύργο και να πάρουν ένα καράβι με τους άντρες τους και να γυρίσουν στην Κρήτη.Πραγματικά η πρόταση του έγινε δεκτή με τη σκέψη ότι έπρεπε να μείνουν ζωντανοί για να πολεμήσουν να ξαναπάρουν τη Βασιλεύουσα πίσω από τους απίστους. Έτσι οι Κρητικοί επιβιβάστηκαν στο πλοίο τους και ξεκίνησαν για το νησί τους. Το πλοίο δεν έφτασε ποτέ στην Κρήτη και ο θρύλος λέει ότι περιπλανιούνται αιώνια στο πέλαγος μέχρι τη στιγμή που θα ξεκινήσει η μάχη για την ανακατάληψη της Πόλης από τους Έλληνες. Τότε το πλοίο των Κρητικών θα τους ξαναφέρει στην Κωνσταντινούπολη για να πάρουν και αυτοί μέρος στη μάχη και να ολοκληρώσουν την αποστολή τους και το ελληνικό έθνος να ξανακερδίσει την Πόλη.

ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

1 .«Πήραν την Πόλη μωρέ πήραν την, πήραν τη Σαλλονίκη
Πήραν και την Αγιό Σοφιά το μέγα μαναστήρι 
Πώ ΄χει σαρανταδυό ΄κλησιές κι εξήντα δυο καμπάνες
Κάθε καμπάνα και παπάς κάθε παπάς και ψάλτης» (Ηπείρου)

2. «Ν’ ανέβαινα πολύ ψηλά, ψηλά παν’ τα ουράνια
Να διω την Πόλ’ πως καιητι, τα κάστρα πως ρημάζουν
΄Πο μια μερια ν ‘ ιδείν φωτιά, ‘πο την αλλ’ χάρος την δέρνει 
Τα μοναστήρια καίγουντι κι οι εκκλησιές χαλιούντι
Πήραν μανάδες με παιδιά και πεθερές με τσ’ νύφες
Πήραν μια χήρα παπαδιά με δυο με τρεις νιφάδες» (Μάλγαρα Ανατ.Θράκης)

3. «Να ΄μαν δεντρί στη Βενετιά, χρυσή μηλιά στην Πόλη 
και κόκκινη τριανταφυλλιά, μεσ’ τους επτά ουράνους
Ν’ ανέβαινα να βίγλιζα την Πόλη πως τουρκεύει
Πόλη μου για δεν χαίρεσαι, για δε βαρείς παιγνίδια
Το πώς μπορώ να χαίρομαι και να βαρώ παιχνίδια
Μέσα με δέρνει ο θάνατος, ν’ όξω με δέρνει ο Τούρκος
Κι απ’ τη δεξιά μου τη μεριά, Φράγκος με πολεμάει…» (Καππά Καρδίτσας)
ΤΟ ΜΑΝΤΑΤΟ
Η είδηση της Αλωσης, στους θρήνους, φτάνει άλλοτε από το πουλί που γυρνά με καμένα φτερούδια από την Πόλη, άλλοτε από το παιδί της χήρας που διαβάζει τα χαρτιά, άλλοτε από το καράβι κι άλλοτε από άγγελο σταλμένο απ’ το Θεό…: «ας πάψει το χερουβικό κι ας χαμηλώσουν τ’ άγια γιατί είναι θέλημα Θεού η Πόλη να τουρκέψει…»

4. «Ένα πουλάκι ξέβγαινε πω μέσα από την Πόλη, 
Χρυσά ήταν τα φτερούδια του, χρυσά και κεντημένα
Κι ήταν καημένα από φωτιά και μαυροκαπνισμένα
πες μας πες μας πουλάκι μου, κανα καλό χαμπάρι
Τι να σας πω μαύρα παιδιά, τι να σας μολογήσω
Πήραν την Πόλιν η Τουρκιά, πήραν και το Φανάρι
Πήραν και την Αγια Σοφιά.»(Ελασσόνας) 

5. «Έναν πουλίν, καλόν πουλίν εβγαίν' από την Πόλιν
ουδέ στ' αμπέλια κόνεψεν ουδέ στα περιβόλια,
επήγεν και-ν εκόνεψεν α σου Ηλί' τον κάστρον.
Εσείξεν τ' έναν το φτερόν σο αίμα βουτεμένον,
εσείξεν τ' άλλο το φτερόν, χαρτίν έχει γραμμένον,
Ατό κανείς κι ανέγνωσεν, ουδ' ο μητροπολίτης°
έναν παιδίν, καλόν παιδίν, έρχεται κι αναγνώθει.
Σίτ' αναγνώθ' σίτε κλαίγει, σίτε κρούει την καρδίαν.
"Αλί εμάς και βάι εμάς, πάρθεν η Ρωμανία!"
Μοιρολογούν τα εκκλησιάς, κλαίγνε τα μοναστήρια
κι ο Γιάννες ο Χρυσόστομον κλαίει, δερνοκοπιέται,
-Μη κλαίς, μη κλαίς Αϊ-Γιάννε μου, και δερνοκοπισκάσαι
-Η Ρωμανία πέρασε, η Ρωμανία 'πάρθεν.
-Η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο.» (Πόντου)

6 . «Που πας μωρέ που πάς χελιδονάκι μου
Που πας χελιδονάκι μου, που πας με τον αγέρα
Πάνω μωρέ πάνω μαντάτα στη Φραγκιά
Πάνω μαντάτα στη Φραγκιά, μαντάτα για την Πόλη
Πήραν μωρέ πήραν, την Πόλη πήρανε
Πήραν την Πόλη πήρανε, πήραν τη Σαλλονίκη
Πήραν μωρέ πήραν και την Αγια Σοφιά
Πήραν και την Αγια Σοφιά, το Μέγα Μαναστήρι 
Βγάλτε μωρέ βγάλτε παπάδες τα ιερά
Βγάλτε παπάδες τα ιερά κι εσείς κεριά σβηστείτε
Γιατί μωρέ γιατ’ είναι θέλημα Θεού
Γιατ’ είναι θέλημα Θεού η Πόλη να τουρκέψει» (Ηπείρου)

7 «Γιατί πουλί μ΄ δεν κελαηδείς πως κελαηδούσες πρώτα
Για πως μπορώ να κελαηδώ ;
Με κόψαν τα φτερούδια μου, με πήραν τη λαλιά μου
Μας πήρανε μπρ’ αμάν την Πόλη μας και την Αγια Σοφιά μας
Κλαίγει πικράν η Παναγιά» (θρήνος Θράκης)

8. «Εσείς πουλιά πετούμενα, πετάτε στον αέρα
Στείλτε χαμπέρια στη Φραγκιά στη Μοσχοβιά μαντάτα
Πήραν την πόλη πήρανε, πήραν τη Σαλλονίκη
Πήραν και την Αγια Σοφιά, το Μέγα Μοναστήρι
Και η κυράτσα Παναγιά στην πόρτα ακουμπισμένη
Χρυσό μαντήλιν εκρατεί, τα δάκρυα της σφουγγούσε
Και τους μαστόρους έλεγε και τους μαστόρους λέγει

Πάψτε μαστόροι τη δουλειά, μη χάνετε καιρό σας
Εδώ τζαμί δε γίνεται, για να λαλούν χοτζάδες,
εδώ θα μένει η Αγια Σοφιά…» (Δυτ. Μακεδονίας)

9. «Ισείς πουλιά μ’ πιτούμενα, πιτάτι στουν αέρα
Χαμπέρ να πάτι στο Μοριά, χαμπέρι στην Ελλάδα:
«Τούρκοι την Πόλη πήρανε» , πήραν τη Σαλλονίκη
Πήραν και την’ Αγια Σοφιά, το μέγα μοναστήρι
Πώ χει τριακόσια σήμαντρα κι αξήντα δυο καμπάνες
Κάθε καμπάνα και παπάς κάθε παπάς και διάκος
Τούρκοι την Πόλη πήρανε..» (Νιγρίτα Σερρών)

10. «Από την Πόλη ως τη Σαλλονίκη, Χρυσός αητός βγήκε να γκιζιρήσει
Χρυσός αητός βγήκε να γκιζιρήσει, νούδι γκιζιρούσι, νούδι κι πετούσι
Μον΄ περπατούσι κι ηλεγεν Ελένη μ’ πήραν την πόλ’ πήραν τη Σαλλονίκη
Πήραν την Πολ’ πήραν την Σαλλονίκη, πήραν το Μέγα Μοναστήρι
Πω χει τριακόσια σήμαντρα Ελένη μ’ κι ηξήντα δυο καμπάνες
Κι ηξήντα δυο καμπάνες και χίλιους καλογέρους» (Καρδίτσας)

11 .«Θέλω ν’ ανέβω σε βουνό, πέρδικα, μαρή πέρδικα
γιε μ’ τους κάμπους ν΄ αγναντέψω,
πέρδικα, μαρή πέδικά μου.
Βρίσκω μια πετροπέρδικα, πέρδικα, μαρή πέρδικα
Γιε μ’ μια πετροπεριστέρα
Πέρδικα, πετροπέρδικά μου.
Να λέει τραγούδι θλιβερό, πέρδικα, μαρή πέρδικα
Γιε μ’ να λέει μοιρολόγι
Πέρδικα, μαρή πέρδικά μου.
Μοιρολογούσε κι έλεγε, πέρδικα, μαρή πέρδικα
Γιε μ’ μοιρολογάει και λέει,
Πέρδικα, μαρή πέρδικά μου.
Οι Τούρκοι επήραν τη Σοφιά, πέρδικα, μαρή πέρδικα
Γιε μ’ το Μέγα Μαναστήρι
Πέρδικα, πετροπέρδικά μου
Πήραν άσπρα, πήραν φλωριά
Πήραν μανάδες και παιδιά μου…» (Ανατ. Στερεάς Ελλάδας)

12 . «Θρήνος κλαυθμός και οδυρμός και στεναγμός και λύπη,
Θλίψις απαραμύθητος έπεσεν τοις Ρωμαίοις.
Εχάσασιν το σπίτιν τους, την Πόλιν την αγία,
το θάρρος και το καύχημα και την απαντοχήν τους.
Τις το 'πεν; Τις το μήνυσε; Πότε 'λθεν το μαντάτο;
Καράβιν εκατέβαινε στα μέρη της Τενέδου
και κάτεργον το υπάντησε, στέκει και αναρωτά το:
-"Καράβιν, πόθεν έρκεσαι και πόθεν κατεβαίνεις;"
-"Ερκομαι ακ τα' ανάθεμα κι εκ το βαρύν το σκότος,
ακ την αστραποχάλαζην, ακ την ανεμοζάλην°
απέ την Πόλην έρχομαι την αστραποκαμένην.
Εγώ γομάριν Δε βαστώ, αμέ μαντάτα φέρνω
κακά δια τους χριστιανούς, πικρά και δολωμένα.»

13 .«Στην Πόλη γράφουν τα χαρτιά, στη Σαλλονικ’τα στέλνουν
Κανάς δεν πάει να τα δει, κανάς δεν τα διαβάζει
Μόνο της χήρας το παιδί πααιν΄ και τα διαβάζει
Η μάνα του τον ρώτησι κι η μάνα του του λέει
Παιδί μ’ τι γράφουν τα χαρτιά, τι μολογάει το γράμμα
Αυτό που γράφουν τα χαρτιά ο Θιός να μην το δώσει
Θέλει να γίνει πόλεμος, η Πόλη να τουρκέψει» (Σαγιάδες Τρικάλων)

14 .«Σημαίνει ο Θιός, σημαίνει η γης, σημαίνουν τα επουράνια,
σημαίνει κι η Αγια Σοφιά, το μέγα μοναστήρι,
με τετρακόσια σήμαντρα κι εξηνταδυό καμπάνες,
κάθε καμπάνα και παπάς, κάθε παπάς και διάκος.
Ψάλλει ζερβά ο βασιλιάς, δεξιά ο πατριάρχης,
κι απ΄ την πολλήν την ψαλμουδιά εσειόντανε οι κολόνες.
Να μπούνε στο χερουβικό και να 'βγει ο βασιλέας,
φωνή τους ήρθε εξ ουρανού κι απ' αρχαγγέλου στόμα:
"Πάψετε το χερουβικό κι ας χαμηλώσουν τ' άγια,
παπάδες πάρτε τα ιερά και σεις κεριά σβηστείτε,
γιατί είναι θέλημα Θεού η Πόλη να τουρκέψει.
Μόν' στείλτε λόγο στη Φραγκιά, να 'ρτουνε τρία καράβια°
το 'να να πάρει το σταυρό και τ' άλλο το βαγγέλιο,
το τρίτο το καλύτερο, την άγια τράπεζά μας,
μη μας την πάρουν τα σκυλιά και μας τη μαγαρίσουν".
Η Δέσποινα ταράχτηκε και δάκρυσαν οι εικόνες.
"Σώπασε κυρά Δέσποινα, και μη πολυδακρύζεις,
πάλι με χρόνους, με καιρούς, πάλι δικά μας είναι». (Θράκης)

15 .«Τρεις καλογέροι κρητικοί και τρεις απ’τ’ Αγον Όρος
Καράβιν αρματώνουνε και καλοσυγυρίζουν
Στην πρύμνη βάζουν το σταυρό, στη μεσ’ τον Πατριάρχη
Και ψάλλαν το χερουβικό και τ’ άξιον εστίν ως
Φωνή ηκούσθη εξ ουρανού, εκ στόματος αγγέλου
Ας πάψει το χερουβικό και τ’ άξιον εστίν ως
Πήραν οι Τούρκοι τη Σοφιά, το Μέγα Μοναστήρι
Πώ ΄χει τριακόσια σήμαντρα κι εξήντα δυο καμπάνες» (Μακεδονίας)

16 .«Τρεις καλογέροι κρητικοί, ωρέ και τρεις Αγιονορείτες
καράβι ν’ α – κι αμάν αμάν, καράβι ν’ αρματώνανε
Καράβι αναματώσανε σ’ ένα βαθύ λιμάνι
Φωνή ακόυστη εξ ουρανού κι απ’ αρχαγγέλου στόμα:
«Πήραν την Πόλη, πήραν την , πήραν τη Σαλλονίκη
πήραν και την Αγια Σοφιά, το Μέγα Μοναστήρι…»(Πελοποννήσου)

17 .«Σήμερα ψέλνουν εκκλησιές κι όλα τα μοναστήρια
Ψέλνει και η Αγια Σοφιά, το Μέγα Μοναστήρι,
Με τετρακόσια σήμαντρα κι εξήντα δυο καμπάνες
Κάθε καμπάνα και παπάς
Ψιλή φωνή εξέβγηκε μέσα απού τα ουράνια:
«Αγία Σοφία πάρθηκε σ’ Αγαρηνών τα χέρια 
να κόψουνε οι ψαλμωδιές» (Μ. Ασίας, Βιθυνίας).

__________________________________________________________

Ένα αλλιώτικο ταξίδι

Μυρτώ Ευσταθιάδη, β1 γυμνασίου

Έκανα πολλά ταξίδια στο διάστημα αυτών των αιώνων. Πέρασα από ωκεανούς, ηπείρους και ταξίδευσα σε όλο τον κόσμο! Η τελευταία στάση που έκανα ήταν στα παράλια της Μ. Ασίας. Με βρήκε ένας έμπορος κοντά στις όχθες του ποταμού, με έβαλε στην τσάντα του και με πήγε σε ένα μεγάλο μουσείο το οποίο ήταν γεμάτο από παλιές χριστιανικές εικόνες-σαν κι εμένα! Οι αίθουσες ήταν πολύ μεγάλες και υπήρχαν πολλοί διάδρομοι! Με ακούμπησε σε ένα τραπέζι και αμέσως οι υπόλοιπες εικόνες άρχισαν να μου κάνουν διάφορες ερωτήσεις.. Ήθελαν να μάθουν την ιστορία μου ,από πού ήμουν και πώς βρέθηκα εδώ! Έτσι αποφάσισα να τους την πω.

Κατασκευάστηκα τον 6^ο αιώνα μ. Χ. από τον αξιόλογο μοναχό Γεννάδιο. Με έφτιαξε με πολλή αγάπη στη σκήτη της αγίας Άννας. Ήταν ένα πολύ όμορφο μέρος το οποίο δυστυχώς  δεν το έβλεπε ο ήλιος. Ο πατέρας μου με είχε κρεμάσει στο τοίχο και κάθε πρωί ,μεσημέρι και βράδυ προσευχόμασταν μαζί. Όσο κι αν τον αγαπούσα ήθελα να βγω έξω να γνωρίσω τον κόσμο, να δω τους ανθρώπους, τον ουρανό, τα αστέρια και την θάλασσα. Το ήθελα τόσο πολύ αλλά πίστευα πως δεν θα γινόταν ποτέ!

Έτσι πίστευα ,αλλά κανείς δεν ήξερε ότι 2 αιώνες αργότερα, καθώς ήμουν παρατημένη σε μία γωνία της σπηλιάς θα έβλεπα τον ήλιο. Με έβγαλε ένας μαυροφορεμένος  άντρας, που φώναζε . Πρέπει να ήταν περίοδος της εικονομαχίας. Πιστεύω ότι ήθελε να με ρίξει στις φλόγες της φωτιάς. Προσπάθησε να το κάνει, αλλά ευτυχώς  ένας αγρότης με πήρε από τα χέρια του και έτρεξε…. έτρεξε όσο πιο γρήγορα μπορούσε…

Κοίταζα γύρω μου και δεν έβλεπα τον κόσμο όπως τον φανταζόμουν… δεν έβλεπα τους ανθρώπους αγαπημένους. Το μόνο που έβλεπα ήταν μικρές εστίες φωτιάς, εικόνες καμένες πάνω στον μαύρο από τις στάχτες δρόμο. Έβλεπα ανθρώπους να καίγονται και με κυριαρχούσε ο φόβος.

Ο αγρότης καθώς έτρεχε πέρασε το μικρό πηγαδάκι της εκκλησίας του αγίου Πέτρου και τα χωράφια με σιτάρι ώσπου στο τέλος έφτασε σε έναν μικρό λόφο, που βρισκόταν έξω από την πόλη και υπήρχε μόνο ένα σπίτι. Λαχανιασμένος , μπήκε στο σπίτι και με ακούμπησε σε μια καρέκλα, φώναξε τη γυναίκα και τα παιδιά του και με κοιτούσε απορημένος-σαν να σκεφτόταν «τι έκανα;». Τους είπε τι συνέβη και τα βλέμματα όλων καρφώθηκαν πάνω μου. Με κοίταζαν με θαυμασμό και αναρωτιόντουσαν πόσο παλιά ήμουν!

Έμεινα δυο ημέρες στο σπίτι του αγρότη. Την τρίτη μέρα πέντε άνδρες με αναμμένες ράβδους έσπασαν την πόρτα και μπήκαν μέσα στο σπίτι. Φώναζαν και απειλούσαν ότι θα έκαιγαν το σπίτι μαζί με τα παιδιά αν δεν τους έδιναν όποιες εικόνες είχαν υπό την κατοχή τους. Για δύο λεπτά επικρατούσε σιγή. Οι άνθρωποι είχαν χωριστεί σε δύο ομάδες, η πρώτη ήθελε να με κρατήσει ενώ η δεύτερη ήθελε να με κάψει. Ξαφνικά ένας από τους μαυροφορεμένους  άνδρες με άρπαξε από τα χέρια της μικρής κόρης του αγρότη και έτρεξε…. Βγήκε έξω από το σπίτι και πέρασε τον λόφο.

Με έθαψε δίπλα σε ένα δέντρο! Ήταν τόσο εξαντλημένος, δεν κατάφερε να με θάψει καλά με αποτέλεσμα λίγες μέρες μετά να με ξεθάψει ένας σκύλος. Με πήρε στο στόμα του και με πήγε στον αφέντη του. Ήταν ένας ψηλός άνδρας με γενειάδα και ένα άσπρο καπέλο. Όταν γύρισα να κοιτάξω που βρισκόμουν  κατάλαβα πως βρισκόμουν στην θάλασσα και αντίκριζα έναν ναυτικό. Με πήρε μαζί του στη βάρκα του και ταξιδεύσαμε μαζί όλη τη μεσόγειο! Μαζί του είδα και πήγα σε μέρη που ποτέ δεν πίστευα ότι θα πάω.

Καθώς πέρναγαν τα χρόνια και οι αιώνες, άλλαζα ιδιοκτήτη.  Ο τελευταίος που με κράτησε μέχρι τώρα ήταν ένας ψαράς της Αιγύπτου. Ήταν πολύ καλός άνθρωπος, ευγενικός και συνήθιζε να με παίρνει μαζί του σε κάθε ταξίδι του. Μια μέρα όμως βρεθήκαμε στη μέση της θάλασσας και ήμασταν αντιμέτωποι  με την δύναμη της βροχής και των κεραυνών. Ο ψαράς κατάφερε και οδήγησε το πλοίο στην ακτή αλλά εμένα με είχε πάρει το κύμα και ταξίδευα πάλι προς την Ελλάδα

Έτσι λοιπόν μετά από πολλά χρόνια, είμαστε πια στον 20^ο αιώνα, βρέθηκα στα παράλια της  Αττικής, όπου με βρήκε ο έμπορος Ευσταθιάδης. Με πήγε στο Βυζαντινό Μουσείο, καταλήγοντας να γίνω ένα ακόμα έκθεμα. Εδώ δεν κινδυνεύω, ωστόσο δεν μου είναι καθόλου ευχάριστο να νιώθω τις ματιές όλων αυτών των ανθρώπων πάνω μου.

__________________________________________________________

ΟΙ ΑΚΡΙΤΕΣ  ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΟΓΑ

Μαριάννα Ανδριανού, β1

Ακρίτες αποκαλούνταν από τους Βυζαντινούς οι φύλακες των συνόρων, που την εποχή εκείνη τα ονόμαζαν «άκρες». Οι ακρίτες αντικατέστησαν τους milites limitaneos των αυτοκρατορικών χρόνων της Ρώμης, τους οποίους οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες είχαν εγκαταστήσει μονίμως για να προφυλάξουν τη χώρα από αιφνιδιασμούς και επιδρομές των βαρβάρων. Στους ακρίτες δωρίζονταν κτήματα για να τα καλλιεργούν και απαλλάσσονταν από τους φόρους, με μόνη υποχρέωση να φυλάσσουν τα σύνορα από τις επιδρομές των Αράβων και των απελατών (μεσαιωνικοί κλέφτες). Ήταν δηλαδή ένα είδος μόνιμων μισθοφόρων φρουρών και στρατιωτών. Aκολουθούν μερικά ακριτικά τραγούδια:

1. Ο θάνατος του ∆ιγενή

Τρίτη εγεννήθη ο ∆ιγενής και Τρίτη θα πεθάνει.

Πιάνει, καλεί τους φίλους του κι όλους τους αντρειωµένους

να 'ρθει ο Μηνάς κι ο Μαυραϊλής, να 'ρθει κι ο γιος του ∆ράκου

να 'ρθει κι ο Τρεµαντάχειλος, που τρέµει η γη κι ο κόσµος.

Κι επήγαν και τον ηΰρανε στον κάµπο ξαπλωµένο.

Βογκάει, τρέµουν τα βουνά, βογκάει, τρέµουν οι κάµποι.

- Σαν τι να σ' ηύρε, ∆ιγενή, και θέλεις να πεθάνεις;

- Φίλοι, καλώς ορίσατε, φίλοι κι αγαπηµένοι,

συχάσετε, καθίσετε κι εγώ σας αφηγιέµαι.

Της Αραβίνας* τα βουνά, της Σύρας* τα λαγκάδια,

που κει συνδυό δεν περπατούν, συντρείς δεν κουβεντιάζουν,

παρά πενήντα κι εκατό, και πάλε φόβον έχουν,

κι εγώ µονάχος πέρασα πεζός κι αρµατωµένος,

µε τετραπίθαµο σπαθί, µε τρεις οργιές κοντάρι.

Βουνά και κάµπους έδειρα*, βουνά και καταράχια,

νυχτιές χωρίς αστροφεγγιά, νυχτιές χωρίς φεγγάρι.

Και τόσα χρόνια που 'ζησα δω στον απάνου κόσµο,

κανένα δε φοβήθηκα από τους αντρειωµένους.

Τώρα είδα έναν ξιπόλητο και λαµπροφορεµένο,

πόχει του ρήσου* τα πλουµιά*, της αστραπής τα µάτια·

µε κράζει να παλέψαµε σε µαρµαρένια αλώνια

κι όποιος νικήσει από τους δυο να παίρνει την ψυχή του.

Και πήγαν και παλέψανε στα µαρµαρένια αλώνια κι όθε χτυπάει ο ∆ιγενής, το αίµα αυλάκι κάνει,

κι όθε χτυπάει ο Χάροντας, το αίµα τάφρο κάνει.

2. Τ’ Ανδρόνικου ο γιος

Κουρσεύουν οι Σαρακηνοί, κουρσεύουν Αραβίδες,

κουρσεύουν τον Ανδρόνικον και παίρνουν την καλήν του,

εγγαστρωµένη εννιά µηνών, της ώρας να γεννήσει.

Στην φυλακήν το εγέννησε, στα σίδερα το θρέφει.

Η µάνα του το τάγιζε ψυχούδια µε το γάλα,

η ’µίρισα το τάγιζε ψυχούδια µε το µέλι.

Η µάνα του τού έλεγε: — Α, υιέ µου τ’ Ανδρονίκου!

Η ’µίρισα του έλεγε:— Α, υιέ µου τ' Αµιρά σου !

Χρονιός έπιασε το σπαθί και διέτης το κοντάρι,

κι όταν επάτησε τους τρεις, κρατιέται παληκάρι.

Εβγήκε, διαλαλήθηκε, κανένα δεν φοβάται

µήτε τον Πέτρον τον Φωκάν, µήτε τον Νικηφόρον,

µήτε τον Πετροτράχηλον, τον τρέµει η γη κι ο κόσµος,

κι αν είναι δίκιος πόλεµος, µήτε τον Κωνσταντίνον.

Ετράβηξεν τον µαύρον του, πηδά, καβαλικεύει,

φτερνιστηριάν του χάρισε, πάνω σ’ βουνίν εβγαίνει,

κι εβρίσκει τους Σαρακηνούς, δικίµιν απηδούσαν,

—∆ικίµιν που πηδάτε σεις, πηδούν το κι οι γυναίκες,

όχι γυναίκες άτροφες, µόνον εγγαστρωµένες

Οι µαύροι σας είναι εννιά κι ένας δικός µου δέκα.

∆ήστε κι εξαγκωνιάστε µε τρεις δίπλες τ' αλυσίδι,

ράψετε τα µατάκια µου τρεις δίπλες το ραφίδι,

βάρτε κι εις τις µασκάλες µου τρικάνταρον µολύβι,

και βάρτε κι εις τα πόδια µου δυο σιδερένιες κλάπες,

δια να ιδείτε πώς πηδούν Ρωµαίοι παληκάρια.

ΔΙΓΕΝΗΣ ΑΚΡΙΤΑΣ

Ο Βασίλειος Διγενής Ακρίτας είναι ο γνωστότερος από τους ήρωες των ακριτικών τραγουδιών και πρωταγωνιστής ενός έμμετρου αφηγηματικού έργου του 11ου-12ου αι., το οποίο είναι γνωστό ως Διγενής Ακρίτης ή Έπος του Διγενή Ακρίτη. Σύμφωνα με τον μύθο ήταν ένας από τους Ακρίτες, τους φρουρούς των Βυζαντινών συνόρων και απέκτησε το προσωνύμιο Διγενής εξαιτίας της εθνικής καταγωγής του: η μητέρα του ήταν κόρη βυζαντινού στρατηγού και ο πατέρας του εμίρης από την Συρία. Σε μία από τις διασκευές του έπους αναφέρεται ότι ήταν σύγχρονός του Αυτοκράτορα Βασίλειου, αλλά δεν είναι δυνατό να διαπιστωθεί με βεβαιότητα εάν πρόκειται για τον Βασίλειο Α΄ ή τον Βασίλειο Β’. Πρόσωπα και τόποι που αναφέρονται στο έπος μπορούν να ταυτιστούν με ιστορικά στοιχεία του 9ου και του 10ου αι., όπως οι πρόγονοι του εμίρη, πατέρα του Διγενή,  αλλά αυτά τα ιστορικά στοιχεία μέσα στο έπος δεν συνδέονται μεταξύ τους με αλληλουχία που να συμβαδίζει με τα ιστορικά γεγονότα, και επιπλέον το ιστορικό υπόβαθρο του 9-10ου αι. έχει εμπλουτιστεί με στοιχεία των επόμενων αιώνων (11ου και 12ου), επομένως δεν είναι εύκολο να εξαχθούν συγκεκριμένες πληροφορίες για το ιστορικό περιβάλλον στο οποίο τοποθετείται η ζωή και η δράση του Διγενή.

Ο άνθρωπος και το άλογο

Ανάμεσα στα πρώτα άγρια ζώα που εξημερώνει ο άνθρωπος είναι και το άλογο (ίππος). Είναι ζώο όμορφο, γρήγορο, περήφανο, πιστό στον άνθρωπο και με ισχυρή μνήμη. Ζει κοντά του και τον συντροφεύει στη δουλειά, στο κυνήγι, στο ταξίδι, στον πόλεμο, στη χαρά και τη λύπη. Αγαπά τον άνθρωπο, αφοσιώνεται σ' αυτόν και γι΄αυτό βρίσκει και την αντίστοιχη ανταπόκριση από τον άνθρωπο. Η αγάπη και η εκτίμηση ανάμεσα στο άλογο και τον άνθρωπο είναι αμοιβαία.

Ο ρόλος των ξεχωριστών αλόγων

Εκτός από τον ξεχωριστό ρόλο των ανθρώπων στη μάχη, ο ποιητής (ο Όμηρος στη συγκεκριμένη περίπτωση) επισημαίνει και τον ξεχωριστό ρόλο των αθάνατων αλόγων, όπως είναι τα άλογα του Αχιλλέα, του Έκτορα, του Ρήσου, του Ποσειδώνα της Ήρας και του Άρη. Τα άλογα αυτά έχουν τη δική τους ιστορία, αφού μπορούν με τη θέληση των θεών να μιλούν και να κλαίνε ακόμη, όταν προαισθάνονται τη συμφορά ή το θάνατο αγαπητού τους προσώπου.Γι' αυτό η Μούσα,που αξιολογεί ποια από τα ξεχωριστά άλογα των Αχαιών είναι τα καλύτερα, αποφαίνεται πως από τα πιο αξιόλογα άλογα των Αχαιών είναι τουΦηρητιάδη, ενώ τα φημισμένα άλογα του Αινεία,δώρα του Δία στον Τρώα, υπερέχουν από όλα τα άλογα που βρίσκονται πάνω στη γη και προκαλούν τρόμο. Και μόνον από την αξιολόγηση αυτή είναι αρκετό να κατανοήσει κανείς την αξία των αλόγων αυτών. Ακολουθεί ένα ποίημα του Καβάφη που αναφέρεται στα άλογα του Αχιλλέα:

Τα άλογα του Αχιλλέως 

Τον Πάτροκλο σαν είδαν σκοτωμένο, 
που ήταν τόσο ανδρείος, και δυνατός, και νέος, 
άρχισαν τ' άλογα να κλαίνε του Αχιλλέως· 
η φύσις των η αθάνατη αγανακτούσε 
για του θανάτου αυτό το έργον που θωρούσε. 
Τίναζαν τα κεφάλια των και τες μακρυές χαίτες κουνούσαν, 
την γη χτυπούσαν με τα πόδια, και θρηνούσαν 
τον Πάτροκλο που ενοιώθανε άψυχο -αφανισμένο- 
μιά σάρκα τώρα ποταπή -το πνεύμα του χαμένο- 
ανυπεράσπιστο -χωρίς πνοή- 
εις το μεγάλο Τίποτε επιστραμένο απ' την ζωή. 

Τα δάκρυα είδε ο Ζεύς των αθανάτων 
αλόγων και λυπήθη. «Στου Πηλέως τον γάμο» 
είπε «δεν έπρεπ' έτσι άσκεπτα να κάμω· 
καλύτερα να μην σας δίναμε άλογά μου 
δυστυχισμένα! Τι γυρεύατ' εκεί χάμου 
στην άθλια ανθρωπότητα πούναι το παίγνιον της μοίρας. 
Σεις που ουδέ ο θάνατος φυλάγει, ουδέ το γήρας 
πρόσκαιρες συμφορές σας τυραννούν. Στα βάσανά των 
σας έμπλεξαν οι άνθρωποι». -Όμως τα δάκρυά των 
για του θανάτου την παντοτεινή 
την συμφοράν εχύνανε τα δυό τα ζώα τα ευγενή.

Το άλογο είναι ένας τέλειος «καθρέφτης» της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Το άλογο δεν λέει ψέματα. Αν ο άνθρωπος φοβάται, τότε και το άλογο φοβάται. Αν ο άνθρωπος είναι θυμωμένος, το άλογο φοβάται. Αν ο άνθρωπος είναι μπερδεμένος, αγχωμένος, απότομος ή θορυβώδης, το άλογο φοβάται. Κάθε τι που δεν εμπνέει ασφάλεια και ειρήνη προκαλεί φόβο στο άλογο. Αυτό συμβαίνει επειδή το ζώο αυτό ήταν ανέκαθεν θήραμα σαρκοβόρων και έχει μάθει να κοιτά πάντοτε γύρω του για τον κυνηγό. Η σωστή επικοινωνία προϋποθέτει σταθερές, σίγουρες κινήσεις και να «ζητάμε» ευγενικά από εκείνο αντί να απαιτούμε και να διατάζουμε. Και πετυχαίνουμε μόνο όταν «αφουγκραζόμαστε», νιώθουμε και καταγράφουμε τις αντιδράσεις του αλόγου στις δικές μας κινήσεις.

Η εμπιστοσύνη και ο σεβασμός του αλόγου κερδίζονται περίπου όπως και με τους ανθρώπους αλλά με το επιπλέον στοιχείο της σωστής καθοδήγησης εκ μέρους μας, όπως ο γονιός καθοδηγεί το παιδί του. Στη φύση, τα άλογα νιώθουν ασφάλεια ακολουθώντας τον αρχηγό του κοπαδιού. Στους στάβλους, αυτός ο ρόλος πρέπει να υποκατασταθεί από έναν άνθρωπο και αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Προσθέστε και το περιβάλλον του στάβλου -ακατάλληλο για ζώα φτιαγμένα να τρέχουν ελεύθερα- και καταλαβαίνετε πόσο δύσκολο είναι για αυτά να χτίσουν σωστές σχέσεις μεταξύ τους αλλά και με τους ανθρώπους.

Λίγοι άνθρωποι έχουν την ικανότητα να δώσουν στο άλογο να καταλάβει ακριβώς τι ζητούν και να το κάνουν να υπακούσει. Οι περισσότεροι προσπαθούν να επιβληθούν στο ζώο με τη δύναμη, την τιμωρία ή τον περιορισμό. Πετυχαίνουν υπακοή «δωροδοκώντας» το με φαγητό ή προκαλώντας του φόβο. Κι όμως, ακόμα και ένα παιδί -με την κατάλληλη καθοδήγηση- μπορεί να γίνει ο φυσικός ηγέτης του αλόγου, ο αρχηγός του κοπαδιού του και τότε βλέπεις ένα τεράστιο ζώο 600 κιλών να υπακούει πρόθυμα έναν μικρό άνθρωπο ύψους λιγότερο από 1,5 μέτρο. Γενικά, τα παιδιά μπορούν να επικοινωνήσουν καλύτερα με ένα άλογο από ό, τι ένας ενήλικας κι αυτό επειδή τα παιδιά είναι λιγότερο επικριτικά, δεν νιώθουν την ανάγκη να έχουν τον έλεγχο και χρησιμοποιούν περισσότερο την «από καρδιάς» επικοινωνία. Δεν έχουν άλλο σκοπό πέρα από το απλώς να κάνουν παρέα με το άλογο. Οι  ενήλικες θέλουν όλα να έχουν ένα σκοπό, πάντα να «κάνουν κάτι». Έχουν  ξεχάσει τη μαγεία και την ηρεμία του να κάθεσαι και να απολαμβάνεις τη στιγμή. Το να βρεθούν απλώς κοντά σε ένα άλογο μπορεί να τους το ξαναθυμίσει.

Στη σημερινή εποχή, με τον κόσμο να ζει στις πόλεις και την επικοινωνία του να γίνεται κυρίως με μηχανήματα και συσκευές, ο άνθρωπος έχει χάσει την αίσθηση της ισορροπίας που του προσφέρει η φύση. Για να γίνει κάτι πατάμε ένα κουμπί, απαιτούμε όλοι να συμπεριφέρονται σύμφωνα με τις εντολές μας, θέλουμε να έχουμε τον έλεγχο. Η επαφή με το άλογο βοηθά να βρεθεί ξανά αυτή ακριβώς η ισορροπία με τη φύση μας, γιατί αλλιώς δεν μπορούμε καν να επικοινωνήσουμε μαζί του. Η επιτυχημένη επαφή με τα άλογα είναι ένα από τα καλύτερα μαθήματα ζωής που μπορούμε να πάρουμε όχι μόνο επειδή καταφέρνουμε να συνδεθούμε με μια τόσο θαυμαστή μορφή ζωής αλλά και επειδή, στο τέλος, γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι.

_______________________________________________________________

Η περιπέτεια της εικόνας του μοναχού Γεννάδιου

Μαίρη Γλυνού, β1, Μ Γ Π (2013)

Ιούλιος  760 μ. Χ

Ήταν Νοέμβριος του 759 μ. Χ., όταν ο μοναχός Γενναδιος με κατασκεύασε. Με ζωγράφισε, με στόλισε και στο τέλος χάραξε το αρχικό του γράμμα στο κάτω μέρος μου. Πέρασα μια εβδομάδα καθισμένη πάνω σ' ένα ράφι ξύλινο, μέσα στο δωμάτιο όπου ζούσε, κοιτώντας τα πανύψηλα δέντρα να χάνονται στον άξονα του δάσους, μέσα απ' το παράθυρό του. Κάποια στιγμή με πήρε στα χέρια του, ψιθυρίζοντας: "Ήρθε η ώρα να αναδειχθεί η ομορφιά σου, μικρή μου!".

Δυστυχώς όμως, αυτή η ώρα δεν έφτασε ποτέ, ή τουλάχιστον μέχρι στιγμής. Κι αυτό διότι απαγορεύθηκε η παράσταση των θείων προσώπων στους τοίχους της εκκλησίας. Έτσι ο Γεννάδιος, με τύλιξε μέσα σε ένα μεταξένιο μαντήλι, έτσι ώστε να μην ξεθωριάσει το χρώμα μου και με πέταξε στη θάλασσα. Καθώς με παρέσυραν τα κύματα, ακόμα ένιωθα τη λύπη του, καθώς τα δάκρυά του κυλούσαν στην επιφάνειά μου.

Στη συνέχεια άρχισε άγρια μπόρα. Τα κύματα με χτυπούσαν μανιασμένα. Ύστερα από πολύ καιρό, έφτασα εδώ, στην αμμουδιά, να με χαϊδεύουν τα νερά του Βοσπόρου.

Ποιός θα μου το' λεγε ότι απ' τα μεγαλεία της Εκκλησίας θα κατέληγα εδώ!

---

Στα  εγκαίνια της Αγιά Σοφιάς,  537μ. Χ

Μαίρη Γλυνού β1 Π Μ Π (2013)

Εχθές παρευρέθηκα μαζί με τους γονείς μου στα εγκαίνια της Αγίας Σοφίας, του νέου μεγαλόπρεπου ναού, που έχτισε ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός. Μεγάλη εκδήλωση! Πολύς κόσμος και συνωστισμός, πολλοί γνωστοί αλλά και άγνωστοι, όπου ο ενθουσιασμός και η αγωνία ήταν ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους. Σε μια στιγμή ένιωσα και εγώ ένα με αυτούς!

Ήμουν ενθουσιασμένη από την αρχιτεκτονική και την μεγαλοπρέπεια του ναού. Αλλά πιο πολύ εντύπωση μου έκανε ο τρούλος που έμοιαζε να κρέμεται απ' τον ουρανό. Όμως μέσα μου κρυβόταν η αγωνία για το τί θα ακολουθούσε μετά. Ξαφνικά ο αυτοκράτορας αντικρίζοντας τον ναό, αναφώνησε: "Νενίκηκά σε Σολομών", θέλοντας να εκφράσει τον θαυμασμό του, για το μνημείο που έχτισε, το οποίο ήταν πιο μεγαλόπρεπο απ' τον ναό του Σολομώντα στα Ιεροσόλυμα.

H εκδήλωση συνεχίστηκε με ατελείωτες κουβέντες ανάμεσα στους κατοίκους της Πόλης, όχι μόνο για την Αγία Σοφία αλλά και για άλλα πολλά θέματα της καθημερινότητας.

Καθώς προσπαθούσα να βγω απ' το πλήθος, παρατήρησα μια κρήνη, όπου πάνω της αναγραφόταν μια λέξη στην οποία δεν υπήρχαν κενά. Αφού ρώτησα τον πατέρα μου, που βρισκόταν μαζί μου, για το τί  γράφει, διότι αυτός τα ξέρει καλύτερα απ'  όλους, μου εξήγησε, ότι η φράση που αναγραφόταν ήταν η εξής: "Νίψον Ανομήματα Μη Μόναν Όψιν". Επίσης μου εξήγησε τη σημασία της, που κατά τη γνώμη μου έχει μεγάλο νόημα, καθώς σημαίνει: " Ξέπλυνε τις αμαρτίες σου και όχι μόνο το πρόσωπό σου".

Η εκδήλωση αυτή απέκτησε μεγάλη σημασία για μένα, καθώς μου πρόσφερε γνώσεις, ανεκτίμητες εικόνες και αναμνήσεις!

---

Στέριος Αλειφτήρας β3 Μ Γ Π (2013)

27 Μαρτίου 813 μ.Χ.  Σκήτη αγίας Άννας .

Ύστερα από πολύ καιρό καθημερινής δουλειάς επιτέλους είμαι έτoιμη! Το  μόνο που χρειάζομαι είναι μια κορνίζα και θα μπορώ να τοποθετηθώ στο εικονοστάσι  κάποιου πιστού. Λες να μην φτάσω ποτέ σε κάποιον, και να καταλήξω ένα ακόμα ξύλο στη φωτιά? Ουφ, όλες οι αναταραχές που συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια με προβληματίζουν….

17 Ιουλίου 813.

Σήμερα το πρωί συμβαίνει κάτι αναπάντεχο. Οι σκέψεις μου σταμάτησαν  με μια δυνατή κλοτσιά την πόρτα του ναού… Ευτυχώς ο  Μονάχος Γεννάδιος έχει το κελί του μακριά από την είσοδο και αμέσως μόλις τους  αντιλήφθηκε, με άρπαξε και άρχισε να τρέχει μέσα στο δάσος . Σε κάποιο σημείο σταμάτησε , με τύλιξε με ένα πανί και άρχισε να σκάβει. Στο τέλος με άφησε κάτω, δεν κατάλαβα πού και άρχισε να μου ρίχνει χώμα. Δεν ήθελε δεύτερη σκέψη, ήξερα ότι με έθαβε για να με σώσει Δυστυχώς τα πράγματα δεν εξελίχτηκαν τόσο ελπιδοφόρα για τον Μοναχό Γεννάδιο .. Αφού με κάλυψε για τα καλά, γύρισε πίσω στο μοναστήρι. Δεν μπορώ να είμαι σίγουρη για την τύχη του αλλά μπορώ να μαντέψω…

Πολύ, πολύ καιρό μετά…850 μ. Χ

Το χώμα είχε λιώσει από πάνω μου με τον καιρό, και είχε προβάλει μια γωνία μου από έξω, έτσι εύκολα μπορούσε κανείς να με διακρίνει. Ένας περαστικός περνά από διπλά μου. Ξαφνικά σταματά . Αρχίζει και με ξεθάβει. Με ξετυλίγει από το πανί στο οποίο ήμουν τυλιγμένη. Η τύχη μου ήταν πλέον στην κρίση του. Με κοιτάζει από δω με κοιτάζει από κει. Με σφίγγει σφιχτά στην αγκαλιά του και με κρύβει  κάτω από το πανωφόρι του. Συνέχισε βιαστικός το ταξίδι του ώσπου φτάνει σε ένα πανδοχείο. Εκεί περνάει τη νύχτα του. Κάπως έτσι πέρασαν και οι τρεις επόμενες μέρες…

Τρεις μέρες μετά.

Φτάσαμε στην Κωνσταντινούπολη. Πέρασα όλη τη μέρα μου ανάμεσα στα πράγματα του σε ένα σακί που είχε κρεμάσει στη σελά του αλόγου του. Το βράδυ έφτασε στο σπίτι του, που βρισκόταν λίγο έξω από την Πόλη. Μεγάλο σπίτι. Μάλλον θα είναι έμπορος η κάτι τέτοιο. Με βγάζει κρυφά από τα πράγματα του και προσεύχεται στον Θεό. Ένιωσα τεράστια ανακούφιση που δεν κατέληξα σε έναν άνθρωπο που θα με έκανε καυσόξυλο…

Λίγα χρόνια αργότερα… 854 μ. Χ.

Σήμερα το βράδυ συμβαίνει κάτι ανεπάντεχο, με σταθεροποίησαν πάνω σε ένα πεζούλι στο σαλόνι του σπιτιού νοικοκύρη. Σαν κάτι να άλλαξε. Σαν να μην υπήρχε η εικονομαχία. Τα πράγματα ήταν αλλιώς. Δυστυχώς αυτό δεν κράτησε για πολύ. Ένα πρωί με πηρέ μαζί του και πήγαμε στο λιμάνι. Το καράβι λέει έφευγε για Έφεσο. Από ό, τι φαίνεται αλλάζω σπίτι. Το ταξίδι ήταν μια μέρα, καθώς είχαμε και στάση στη Χίο. Στο δεύτερο μέρος της διαδρομής, δηλαδή από την Χίο στην Έφεσο ξέσπασε μεγάλη φουρτούνα. Οι συνέπειες δεν ήταν και τόσο αναμενόμενες. Μια αστραπή έσκασε πάνω στο κατάρτι με αποτέλεσα αυτό να σπάσει . Χωρίς πια κεντρικά πανιά το πλοίο ήταν στο έλεος του άνεμου. Ο σπιτονοικοκύρης που τόσο καιρό με είχε στο σπίτι του έτρεξε στο σακί που βρισκόμουν με πηρέ και προσευχήθηκε στον Θεό. Από θαύμα το πλοίο όχι μόνο δεν βυθίστηκε μέσα στην όλη καταιγίδα αλλά κατευθύνθηκε προς την Έφεσο που πια η καταιγίδα κόπασε.

Λίγο καιρό αργότερα.

Τώρα πια βρίσκομαι σε έναν ναό. Προς τιμήν μου, λέει ο σπιτονοικοκύρης, ότι τον έφτιαξε^. γιατί τον φύλαξε από την καταιγίδα. Τώρα πια είμαι σίγουρη πως η εικονομαχία έχει τελειώσει.

Η ΜΟΥΣΙΚΗ !

Λουίζα Καρανικόλα,  γ2

Όπου σταθώ κι όπου βρεθώ
σα φυλαχτό σε έχω στο μυαλό μου
Ποτέ δε θα σ' αφήσω.

Μαζί σου ταξιδεύω στα ωραιότερα μέρη.
Εσύ είσαι εκείνη που θα χαρεί με τη χαρά μου
θα με παρηγορήσει στα άσχημα,
δε θα μ' αφήσει ποτέ!

Εσύ είσαι η μόνη η οποία μπορεί να μου βγάλει τον αληθινό μου εαυτό.

Μου δίνεις καταφύγιο, κουράγιο. . . 
Είσαι ένας μοναδικός φίλος.
Μ' αφήνεις να ξεγλιστρώ μέσα σου
και να παίζω μάζι σου.
Μου ομορφαίνεις τη ζωή!

Δεν ξέρω εάν το έχεις καταλάβει, μα δίνεις ζωή στα πάντα.
Όταν εμφανίζεσαι όλα αποκτούν χρώμα.
Αυτό που καταφέρνεις είναι μοναδικό!
Έχεις πάντα να δώσεις κάτι σε όλους. 
Δεν αφήνεις ποτέ κανέναν μόνο του.

Σ' ευχαριστώ που υπάρχεις (!)
και δίνεις νόημα στην κάθε μέρα που περνά.   

_______________________________________________

‘Το ημερολόγιο της Ελένης’

Βαγγέλης Κοπανάκης, γ2

Τι δυστυχίες άλλες

Μου επιφυλάσει η μοίρα

Το όνομα μου σπίλωσε

Σ’ολόκληρο τον κόσμο.

Και πόλεμος ξεκίνησε

Για ένα κούφιο ψέμα .

Τώρα σιωπή

Νεκρές οι πόλεις

Θρηνουν βουβά

Τους τιμημένους νεκρούς τους

Που πέθαναν ανούσια

Για έναν ψεύτικο εαυτό

Νεκρόι και οι δικοί μου

Σκότωσε και μένα

Το είδωλο μου

Μα εγώ είμαι

Σ’έναν άλλο Άδη

Σ’αυτό τον  άγριο τόπο

που με στοιχειώνει