ΠΜΓΛΠ

Π.Τ.: Ποιο ήταν το αγαπημένο σου μάθημα στο σχολείο;

Ναι…(γέλια) Tα μαθήματα που μου άρεσαν περισσότερο στο σχολείο ήταν των Θετικών Επιστημών, Φυσική, Χημεία, Μαθηματικά, εάν εξαιρέσει κανείς τα μουσικά μαθήματα φυσικά.

Η επιστήμη όμως που με εξιτάρει περισσότερο μέχρι και σήμερα είναι η Αστρονομία. Η επαφή μου με την Αστρονομία ήρθε μέσω ενός μαθήματος της Β’ Λυκείου, Στοιχεία Αστρονομίας και Διαστημικής, το όποιο δίδασκε ο κος Παπαδημητρίου. Με τη βοήθειά του, είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω αργότερα ένα θερινό σεμινάριο Αστρονομίας στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (Αστρονομικό Σταθμό Πεντέλης). Εκεί άνοιξε μπροστά μου ο μαγικός κόσμος του σύμπαντος: οι πλανήτες, οι γαλαξίες, οι μαύρες τρύπες κ.τ.λ. Έκτοτε άρχισα να ψάχνω και να διαβάζω βιβλία Αστρονομίας με πολύ πάθος, παραβλέποντας πολλές φορές τα μαθήματα του σχολείου...·

·Β.Π.: Πώς ήταν τα σχολικά σου χρόνια στο μουσικό;

Ήταν τα πιο ευχάριστά μου -σχολικά- χρόνια. Αυτό που θυμάμαι περισσότερο από το Μουσικό, είναι το ιδιαίτερο κλίμα που διαρρεόταν στην ατμόσφαιρα: σε κάθε διάλειμμα άκουγες και έπαιζες μουσική! Εκεί επίσης γνώρισα σχεδόν όλα τα όργανα της ορχήστρας. Μόνο και μόνο από τα παιδιά της τάξης μου είχα την ευκαιρία να βλέπω καθημερινά π.χ. το φαγκότο από τον Γιάννη, το κόρνο από την Αριάδνη, την βιόλα από τη Ρενάτε... Αυτό ήταν για μένα ο μεγαλύτερος θησαυρός του Μουσικού Σχολείου: μπορούσα να παίξω, να πειραματιστώ, να επεξεργαστώ, να δοκιμάσω τους ήχους όλων των μουσικών οργάνων! Επίσης δεν θα ξεχάσω την ανυπομονησία που είχα κάθε Τρίτη ή Πέμπτη (ανάλογα με τη χρονιά) να έρθει η ώρα των Μουσικών Συνόλων. Να παίξω και να συνεργαστώ με τ’ άλλα παιδιά.·

Γ.Α.: Σε απέτρεψε κάποια στιγμή το αρκετά φορτωμένο πρόγραμμα και οι απαιτήσεις του σχολείου στο ν’ ακολουθήσεις και να εξελιχθείς τελικά στο χώρο της μουσικής;

Υπήρχαν στιγμές κατά τις οποίες, νομίζω, όλοι νιώθαμε την κούραση να μας διακατέχει, ιδιαίτερα στην Γ΄ Λυκείου. Αυτό που με βοήθησε προσωπικά ήταν ότι είχα ένα στόχο. Δε βρισκόμουν μεταξύ δύο ή τριών επιλογών για το αντικείμενο των σπουδών μου. Έτσι, αφού είχα αποφασίσει ότι ήθελα να ασχοληθώ με τη μουσική, οργάνωσα με τέτοιο τρόπο το χρόνο μου, ώστε να είναι η μουσική πάντα το κύριο μέλημά μου, αλλά να προλαβαίνω να διαβάζω και τα υπόλοιπα μαθήματα και να έχω ελεύθερο χρόνο. Νομίζω ότι τα κατάφερα σε αυτό, στη διαχείριση δηλαδή αναλογικά του χρόνου και του διαβάσματος. Ήθελα να προστατεύσω τον εαυτό μου από την υπερβολή του ασταμάτητου διαβάσματος δίχως ουσία. Η χρονιά εκείνη είχε τα πάντα: πενθήμερη, βόλτες, σινεμά, συναυλίες, πάρτι. Δε στερήθηκα τίποτα και πέτυχα το στόχο μου τελικά. Τα παιδιά σήμερα, βιώνουν την «πίεση» των πανελληνίων από πολλή μικρή ηλικία. Έχει γίνει αυτοσκοπός μαθητών, γονέων και καθηγητών. Εμείς καταλάβαμε ότι δίναμε πανελλήνιες όταν… ήρθε ο Μάιος της Γ΄ Λυκείου! Έως τότε ήμασταν μια χαρά, περνούσαμε ωραία…!·

Β.Π.: Πες μου τρία πράγματα, που θεωρείς ότι πρέπει ν’ αλλάξουν στο Μουσικό της Παλλήνης, ή ακόμη και σε όλα τα Μουσικά, ανά την Ελλάδα.

Το πιο σημαντικό, κατά τη γνώμη μου, είναι οι υποδομές. Η έλλειψη προσωπικού, αιθουσών για ατομικά μαθήματα, η έλλειψη οργάνων, αίθουσας συναυλιών, βιβλιοθήκης, εργαστηρίων κ.α. είναι η θλιβερή πραγματικότητα των περισσότερων μουσικών σχολείων της χώρας μας. Στην Παλλήνη τα πράγματα είναι διαφορετικά. Το κτήριο, στο οποίο στεγάζεται το σχολείο από το 1998, είναι άρτια εξοπλισμένο και μάλιστα έχει αποκτήσει πρόσφατα μια καινούρια πτέρυγα, στην οποία υπάρχει μία πολύ όμορφη αίθουσα συναυλιών. Θεωρώ πολύ σημαντική τη δυνατότητα να μπορούν οι μαθητές ανά πάσα στιγμή, να παρουσιάζουν τη δουλειά τους, να μπορούν δηλαδή να «εκθέτουν» τον εαυτό τους στο κοινό, σ’ έναν χώρο με όλες τις προδιαγραφές μιας αίθουσας συναυλιών εντός του σχολείου. Μακάρι και τα υπόλοιπα σχολεία της χώρας να αποκτήσουν σύντομα τις ίδιες και καλύτερες εγκαταστάσεις. Κατά τα άλλα, αυτό που θα ήθελα από το Μουσικό Σχολείο αλλά και από την κοινωνία γενικότερα είναι η καλύτερη «εκμετάλλευση» του μαθητή. Η αναγνώριση, η ανάδειξη και προώθηση του ταλέντου του. Εκτός δηλαδή από την πολύτιμη παροχή ατομικών μαθημάτων σε μουσικά όργανα και τη σύμπραξη στα Μουσικά Σύνολα, θεωρώ πως είναι εξίσου σημαντικό να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός που θα αναγνωρίζει, θα καθοδηγεί και θα προσπαθεί να εξελίσσει το ταλέντο των παιδιών και πέρα από το σχολείο. Είναι λογικό όταν είσαι 16-17 ετών να μην έχεις καταλάβει πλήρως τις δυνατότητές σου και να μην είσαι σίγουρος για το τι ακριβώς μπορεί να σου προσφέρει αργότερα αυτό με το οποίο θέλεις να ασχοληθείς στη μουσική. Εκεί θα πρέπει να επεμβαίνει ο μηχανισμός αυτός, να παρέχει ενημέρωση για τις μουσικές σπουδές, υποτροφίες για παιδιά με οικονομικές δυσκολίες και γενικότερα μία υποστήριξη στην μετέπειτα πορεία του μαθητή. Ίσως να ακούγεται ουτοπικό, αλλά γιατί να μην μπορεί να γίνει; Αυτή τη στιγμή, εάν κάνω ένα flashback και δω τους παλιούς μου συμμαθητές στην ηλικία των 17, διακρίνω παιδιά με μεγάλη όρεξη και ταλέντο στη μουσική, τα οποία ίσως είχαν τις προδιαγραφές να γίνουν πολύ καλοί σε αυτό που έκαναν. Όμως δεν ακολούθησαν αυτό το δρόμο γιατί οι συνθήκες δεν τους το επέτρεψαν. Κι ακόμη δεν τους το επιτρέπουν^. Αυτό νομίζω ότι λείπει από την μουσική εκπαίδευση αλλά και από την εκπαίδευση γενικότερα. Μια κατευθυντήρια γραμμή. «Ακολούθησέ το, μπορείς, έχεις το ταλέντο».·

Β.Π.: Πιστεύεις ότι για τα παιδιά, όσον αφορά την μουσική κατεύθυνση, αρκεί μόνο το ταλέντο;

Όχι, δε νομίζω ότι αρκεί μόνο το ταλέντο. Εάν μιλούμε όμως για τα παιδιά, το ταλέντο τους ή το χάρισμά τους στη μουσική μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε δίκοπο μαχαίρι. Το παιδί, στη σχολική του ηλικία, δεν είναι τίποτε άλλο από ένας αντικατοπτρισμός των επιλογών των γονιών του. Όλα ξεκινούν από εκεί. Αν οι γονείς αντιληφθούν ότι το παιδί τους έχει ένα χάρισμα στην μουσική και θέλουν να το βοηθήσουν είναι ένα σημαντικό βήμα. Διότι στην Ελλάδα ειδικά, οι γονείς δεν επιτρέπουν στα παιδιά τους να στραφούν προς στη μουσική, πιστεύοντας ότι η δουλειά αυτή «δεν έχει λεφτά». Όμως αν αποφασίσουν να το βοηθήσουν, θέλει πολύ προσοχή. Πολύ συχνά, πέφτουν στην παγίδα να θεωρήσουν ότι το παιδί τους είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα, ότι είναι παιδί-θαύμα. Ταυτόχρονα, το πιέζουν τόσο πολύ ώστε να ανταπεξέλθει στο όνομα που έχουν χτίσει για εκείνο, χωρίς καν να το ρωτήσουν αν θέλει να μπει σε αυτή τη διαδικασία. Και το αποτέλεσμα; Άπειρα videos με μικρά παιδιά-θαύματα να παίζουν μουσική σαν ενήλικες και οι ενήλικες γονείς τους σε ρόλο manager να τα προωθούν. Ε και; Το ταλέντο στους ανθρώπους δεν πρέπει να είναι μόνο προϊόν θαυμασμού αλλά να χρησιμοποιείται σωστά σε συνδυασμό με την προσωπική καλλιέργεια και την ωρίμανση του χαρακτήρα ενός παιδιού, έτσι ώστε να δημιουργηθεί αργότερα ένας ολοκληρωμένος καλλιτέχνης. Βέβαια, υπάρχουν και οι συγκυρίες. Όσο ταλέντο και να έχει κάποιος και όση σκληρή δουλειά να έχει κάνει, κανείς δεν μπορεί να του υποσχεθεί μια καριέρα, στο χώρο της μουσικής, ο οποίος είναι τόσο μεταβαλλόμενος και ανταγωνιστικός.·

Γ.Α.: Τι μουσικά ακούσματα είχες ως παιδί; Τώρα τι επιλέγεις ν’ ακούσεις, τι μουσική θα βάλεις π.χ. στο αμάξι ν’ ακούσεις κάνοντας μια διαδρομή;

Ως παιδί άκουγα πάρα πολύ ελληνική μουσική. Θυμάμαι μονίμως στο σπίτι -κάτι που συμβαίνει ακόμη και τώρα- το ράδιο να παίζει από το πρωί μέχρι το βράδυ Δεύτερο Πρόγραμμα. Από Χατζιδάκι, Θεοδωράκη, Ξαρχάκο, Σαββόπουλο έως τους σημερινούς Μάλαμα, Περίδη, Δεληβοριά και άλλους. Προσωπικά, πιστεύω ότι δεν πρέπει να είμαστε τόσο εκλεκτικοί στην μουσική. Αυτή η απαξίωση των υπόλοιπων ειδών μουσικής, δε μου ταιριάζει. Το ζήτημα επίσης, του τι είναι «ποιοτικό» και τι όχι, νομίζω ότι έχει συζητηθεί πολύ, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Θεωρώ ότι η κάθε μουσική σύνθεση κρύβει πίσω της κάτι το ιδιαίτερο, μία έμπνευση, μία ιδέα. Και αυτό διότι είναι μία ανθρώπινη δημιουργία. Αυτό προσπαθώ να ανακαλύπτω κάθε φορά που ακούω κάτι καινούριο. Αν με αντιπροσωπεύει εκείνη την εποχή, το υιοθετώ. Διαφορετικά, το αφήνω στην άκρη. Έτσι λειτουργώ από παιδί. Ανά περιόδους άκουγα και ακούω διαφορετική μουσική. Έχω ασχοληθεί έντονα με τη jazz, αλλά έχω περάσει και από τη φάση του hip hop, του metal, του rock. Τώρα ακούω πολύ soul, blues, ethnic και αυτές είναι οι μουσικές που με χαλαρώνουν περισσότερο. Στο αυτοκίνητο υπάρχει μόνιμα μουσική των Pink Martini, του αγαπημένου μου συγκροτήματος, παρέα με τα cds κλασικής μουσικής. Μου αρέσει επίσης πολύ, να πηγαίνω σε lives, φίλων ή μη, σε μουσικές σκηνές ή μπαράκια που μπορεί ν’ ακούγεται κάτι ενδιαφέρον. Τελευταία, ασχολούμαι και με την παραδοσιακή μουσική, την οποία είχα παρατήσει εντελώς από το τότε που πήγαινα στο Μουσικό σχολείο. (γέλια) Την επαναπροσέγγισα τυχαία μέσω της χορωδίας του Κέντρου Αιγιακών Λαογραφικών και Μουσικολογικών Ερευνών (Κ.Α.Λ.Μ.Ε. υπό τη διεύθυνση του Θ. Σουλακέλλη - καθηγητή παραδοσιακής μουσικής του σχολείου μας) και πλέον λειτουργεί για μένα ως εκτόνωση και απόδραση από την καθημερινότητα.·

Γ.Α.: Πιστεύεις ότι οι μουσικές που επιλέγεις ν’ ακούς, ως επαγγελματίας μουσικός πλέον, -και όχι ως ένας απλός παίκτης μουσικού οργάνου- λειτουργούν και ως εργαλείο στη δουλειά σου;

Στα ακούσματά μου, σήμερα, θεωρώ ως «εργαλείο» τη φαντασία. Παίζει πολύ σημαντικό ρόλο για μένα ο εμπλουτισμός των ακουσμάτων μου με διάφορα είδη μουσικής, που μου δημιουργούν συνέχεια καινούριες «εικόνες». Φυσικά, η κλασική μουσική είναι ανεξάντλητη και ένα από τα κατ’ εξοχήν είδη μουσικής που σε αφήνουν να ταξιδεύεις. Όμως πολλές φορές οι άνθρωποι που ασχολούνται επαγγελματικά με τη μουσική, ξεχνούν γρήγορα τον πρωταρχικό σκοπό της, την τέρψη! Εμβαθύνουν τόσο πολύ στην επιστήμη της Μουσικής και αναλώνονται στο να ακούν και να κρίνουν εκτελεστές, ορχήστρες, μαέστρους κ.τ.λ. Και όλο αυτό καταντά...εθισμός. Αυτό προσπαθώ να αποφύγω, ακούγοντας άλλα είδη. Θέλω να απολαμβάνω!·

Γ.Α.: Όταν κάποιος Έλληνας ακούσει για την «κλασική μουσική», το μυαλό του αμέσως θα πάει σε κάτι απρόσιτο... Για τον εαυτό μου π.χ. ξέρω, ότι θα πάω τρεις φορές το χρόνο στο Μέγαρο να παρακολουθήσω ένα έργο. Αυτό γίνεται με τόση μικρή συχνότητα, γιατί είναι κάτι που βρίσκεται σε πολύ υψηλό επίπεδο για τα δεδομένα μου, για τα δεδομένα των περισσοτέρων Ελλήνων, πιστεύω.

Κατά τη γνώμη μου, η κλασική μουσική πρέπει να γίνει περισσότερο «λαϊκή», ώστε να μπορεί ο κάθε άνθρωπος να την προσεγγίζει εύκολα. Ν’ αγαπηθεί και αυτό το είδος, όπως συμβαίνει στο εξωτερικό. Όχι να απορρίπτεται κατευθείαν, ως κάτι ανώτερο, άφταστο. Η προσέγγιση είναι κάτι που πρέπει να γίνει με προσοχή. Διότι αν κάποιος που δεν έχει ξανακούσει ποτέ στη ζωή του ζωντανά κλασική μουσική, αλλά αποφασίσει να δοκιμάσει, πιστεύω ότι, μάλλον νιώθοντας αυτήν την αμηχανία του άγνωστου, θα το αποφύγει. «Δε καταλαβαίνω αυτήν την μουσική», λέει ο πατέρας μου, για να φέρω τη συζήτηση σε ένα προσωπικό βίωμά μου και πιστεύω συμβαίνει σε πολύ κόσμο. Παρ’ όλα αυτά το εκπληκτικό είναι ότι όταν παρευρεθεί σε συναυλία μου, είναι ο πιο σκληρός κριτής για μένα. Αντιλαμβάνεται πράγματα, τα οποία οι «γνώστες» οι οποίοι κοιτούν τις λεπτομέρειες, δεν τα παρατηρούν. Ως ακροατής, λαμβάνει τη συνολική ατμόσφαιρα, αυτό ακριβώς, το μαγικό, που συμβαίνει εκείνη τη στιγμή. Και αυτό αρκεί τελικά για να το απολαύσει! Έτσι, πρέπει να γίνει γνωστό σε όλους τους Έλληνες ότι δεν επιβάλλεται, για ν’ ακούσει κανείς κλασική μουσική, να είναι κάτοχος πολλών πτυχίων, ή να προέρχεται από συγκεκριμένη κοινωνική τάξη. Απλώς ο κόσμος δεν έχει «εκπαιδευτεί» να πηγαίνει σε συναυλίες. Δε θεωρώ ότι είναι πρόβλημα του «λαού» αυτό, αλλά μεγαλύτερης εμβέλειας ζήτημα. Ξεκινά από την παιδεία και την οικογένεια. Εμείς είχαμε την τύχη να βρεθούμε στο Μουσικό σχολείο και το ζήσαμε αυτό. Πρέπει, πιστεύω, σε όλα τα σχολεία της χώρας, όχι μόνο στα Μουσικά, να έρχονται τα παιδιά σε επαφή συχνά με αυτό το είδος μουσικής, να παρακολουθούν παραστάσεις, να γίνεται δηλαδή μια καλή γνωριμία, έτσι ώστε αργότερα, ακόμη και αν το απορρίψουν, να γνωρίζουν τί είναι και να μην το φοβούνται. Πρέπει να το πλησιάσουν ακόμη περισσότερο οι νέοι. Αν παρευρεθεί κάποιος σε συναυλίες κλασικής μουσικής θα διαπιστώσει εύκολα ότι ο μέσος όρος ηλικίας του ακροατηρίου είναι αρκετά «ανεβασμένος»... Πως μπορεί να υλοποιηθεί αυτό; Με διάφορους τρόπους και η αλήθεια είναι ότι γίνονται πλέον πολλές προσπάθειες από διάφορους φορείς ώστε να επιτευχθεί κάτι τέτοιο. Κατά τη γνώμη μου, ένας τρόπος να γίνει πιο προσιτή η κλασική μουσική στους νέους είναι να βλέπουν ανθρώπους της ηλικίας τους να την εκτελούν. Και όχι απαραίτητα στο Μέγαρο ή τη Λυρική Σκηνή. Θα πρέπει και οι χώροι να είναι πιο νεανικοί, ώστε να τους προσελκύουν. Όπως συμβαίνει π.χ. με τις rock μπάντες.