ΜΝΗΜΟΝΙΟ Νο 3 ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Μπορείτε να σχολιάσετε αυτό το άρθρο στο κάτω-κάτω μέρος της σελίδας , εκφράζοντας την άποψή σας.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το άρθρο αυτό γράφτηκε αφού διαβάστηκαν οι 169 σελίδες της έκθεσης ΟΟΣΑ για την Ελληνική εκπαίδευση και οι 108 σελίδες του νόμου 4336/2015. Σκοπός του είναι να συγκεντρώσει τα πιο ουσιώδη και να τα παρουσιάσει στην κοινότητα του σχολείου μας προς προβληματισμό και συζήτηση. Το αποτέλεσμα δεν είναι μικρότερο των 10 σελίδων παρότι απέφυγα επιμελώς τον πλατειασμό!

Ο καθένας από εμάς, είναι σε θέση να κρίνει ένα γεγονός, ένα γραπτό ή μία κατάσταση. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να διαθέτει τα στοιχεία και ντοκουμέντα, δηλαδή τη γνώση. Σε αυτή την προσπάθεια πληροφόρησης της κοινότητάς μας, ακολουθούν 10 σελίδες που περιγράφουν τι θα συμβεί στην εκπαίδευση τα επόμενα τρία χρόνια.

Θεωρώ φρονιμότερο για κάποιον να μην εκφράζει καθόλου άποψη, όταν η άποψή του δεν είναι τεκμηριωμένη, ιδιαίτερα όταν η άποψη εκφράζεται με εθνική ψήφο, που καθορίζει τις ζωές όλων μας. Περισσότερο από ποτέ έχουμε ανάγκη από ενημερωμένους ψηφοφόρους. 

Ήδη ψηφίσαμε την Κυριακή 20/9 όπου το 78% των ψηφοφόρων που ψήφισαν αμέσως ή εμμέσως το 3^ο μνημόνιο, ενώ το 22% ψήφισε εναντίον. Ασχέτως τι ψήφισε ο καθένας μας, έχει σημασία να γνωρίσουμε τα στοιχεία. Σίγουρα η ψήφος μας δεν αφορούσε αποκλειστικά την εκπαίδευση. Ο καθένας μας ψηφίζει με γνώμονα την προσωπική του συνολική εκτίμηση. Γι’ αυτό, άλλωστε, η δημοκρατία δεν πρέπει να εξαντλείται στην ψήφο. Μπορούμε να αντιδράσουμε στα εκπαιδευτικά θέματα που δεν αποδεχόμαστε (αν και τα ψηφίσαμε) ή αντίστροφα να αποδεχθούμε κάποιες θετικές παρεμβάσεις (αν και δεν τις ψηφίσαμε).

H παρουσίαση αυτή καταγράφει τα όσα αναφέρονται στο νόμο 4336 (3ο Μνημόνιο), για τα θέματα που αφορούν στην εκπαίδευση.

Ο νόμος 4336 δεσμεύει την κυβέρνηση να αξιοποιήσει την έκθεση του ΟΟΣΑ (2011) μέσα στην τριετία 2015-18. Έτσι, παρατίθενται τα πιο σημαντικά σημεία της έκθεσης ΟΟΣΑ που καλείται να υλοποιήσει η κυβέρνηση. Κατ’ αυτό τον τρόπο ο αναγνώστης μπορεί να κρίνει αν οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης είναι προς το συμφέρον της εκπαίδευσης  ή όχι. Το πιο σημαντικό όμως, είναι ότι  μπορούμε να προετοιμαστούμε για τα σημεία εκείνα για τα οποία συμφωνούμε ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι προς όφελος της κοινότητάς μας και να τις υποστηρίξουμε και αντίστροφα να εναντιωθούμε στις αλλαγές, που από κοινού θεωρούμε ότι είναι εις βάρος της εκπαίδευσης.

Έγινε συνειδητή προσπάθεια σε αυτό το γραπτό να παρουσιαστούν τα στοιχεία χωρίς την έκφραση προσωπικής άποψης, σταχυολογώντας τα πιο σημαντικά, έτσι ώστε ο αναγνώστης να μη χαθεί στη μετάφραση. Παράλληλα παρατίθενται τα αυθεντικά κείμενα για τους δύσπιστους.

Όσα αποτελούν αυθεντικό κείμενο του ΟΟΣΑ και του νόμου 4336 είναι με κεραμιδί γράμματα, ενώ οι παρατηρήσεις και απόψεις του γράφοντος είναι με μαύρα γράμματα.

Διαβάζοντας τα κείμενα του ΟΟΣΑ, κυρίως σε ότι αφορά τα τις προτάσεις (βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες κλπ), ο αναγνώστης θα διαπιστώσει ότι μερικά είναι απολύτως συγκεκριμένα και εκφράζονται με ημερομηνίες και αριθμούς. Άλλα πάλι σημεία είναι γενικόλογα και ασαφέστατα. Ο προσεκτικός αναγνώστης θα διαπιστώσει ότι σε ότι αφορά το κατώτερο ανθρώπινο δυναμικό (μαθητές, καθηγητές), οι προτάσεις είναι πιο συγκεκριμένες. Όσο ανεβαίνουμε την κλίμακα οι προτάσεις γίνονται πιο αχνές και ασαφείς. Ο γράφων το επισημαίνει και δεν το θεωρεί τυχαίο. Όλες οι υπογραμμίσεις είναι του γράφοντος.

Το νόμο 4336 μπορείτε να βρείτε ολόκληρο εδώ

Και την έκθεση ΟΟΣΑ 2011 ολόκληρη εδώ

 

 

ΤΙ ΛΕΕΙ Ο ΝΟΜΟΣ 4336 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (14 Αυγούστου 2015)

ΝOMOΣ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4336 (3ο Μνημόνιο)

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ (ΤΕΥΧΟΣ ΠΡΩΤΟ) σελ. 1027

Εκπαίδευση

Οι αρχές θα διασφαλίσουν τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του τομέα της εκπαίδευσης σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές της ΕΕ και αυτό θα τροφοδοτήσει την προγραμματισμένη ευρύτερη στρατηγική ανάπτυξης.

Οι αρχές, σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ και ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, θα επικαιροποιήσουν, έως τον Απρίλιο του 2016, την αξιολόγηση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος που εκπόνησε ο ΟΟΣΑ το 2011.

Η εν λόγω επανεξέταση θα καλύπτει όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων των δεσμών μεταξύ έρευνας και εκπαίδευσης και της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων με σκοπό την ενίσχυση της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας (βλ. επίσης ενότητα 4.2).

Μεταξύ άλλων, η επανεξέταση θα αξιολογήσει την υλοποίηση της μεταρρύθμισης του «Νέου Σχολείου», το περιθώριο περαιτέρω εξορθολογισμού (των τάξεων, σχολείων και πανεπιστημίων), τη λειτουργία και διακυβέρνηση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την αποδοτικότητα και αυτονομία των δημόσιων εκπαιδευτικών μονάδων και την αξιολόγηση και διαφάνεια σε όλα τα επίπεδα. Η επανεξέταση θα προτείνει συστάσεις σύμφωνα με τις βέλτιστες πρακτικές των χωρών του ΟΟΣΑ.

Με βάση τις συστάσεις της επανεξέτασης, οι αρχές θα εκπονήσουν επικαιροποιημένο εκπαιδευτικό σχέδιο δράσης και θα υποβάλουν προτάσεις για δράσεις το αργότερο έως τον Μάιο του 2016, οι οποίες θα εγκριθούν έως τον Ιούλιο του 2016, και εφόσον είναι δυνατόν, τα μέτρα θα πρέπει να τεθούν σε ισχύ πριν από το ακαδημαϊκό έτος 2016-2017.

Ειδικότερα, οι αρχές δεσμεύονται να ευθυγραμμίσουν τον αριθμό διδακτικών ωρών ανά μέλος του προσωπικού, καθώς και την αναλογία μαθητών ανά τάξη και ανά εκπαιδευτικό, με τις βέλτιστες πρακτικές των χωρών του ΟΟΣΑ, το αργότερο έως τον Ιούνιο του 2018.

Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και των σχολικών μονάδων θα συνάδει με το γενικό σύστημα αξιολόγησης της δημόσιας διοίκησης. Οι αρχές θα διασφαλίσουν τη δίκαιη μεταχείριση όλων των φορέων παροχής εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτικών ιδρυμάτων, καθορίζοντας ελάχιστα πρότυπα.

Συμπεράσματα

Έχουμε λοιπόν:

- Απρίλιος 2016. Σχέδιο αξιολόγησης εκπαιδευτικού συστήματος (μαθητών, εκπαιδευτικών, συστήματος)

- Μάιος 2016. Προτάσεις-δράσεις

- Ιούλιος 2016. Ψηφίζονται στη Βουλή τα παραπάνω

- Σχ. Χρονιά 2016-17. Εφαρμογή των ψηφισθέντων νόμων

Σε κάθε περίπτωση ο αρ. διδακτικών ωρών εκπαιδευτικού και οι αναλογία μαθητών/τάξη θα πρέπει σαφώς να αναθεωρηθούν ως το 2018.

Τι προτείνει ο ΟΟΣΑ;

Η έκθεση του ΟΟΣΑ έγινε το 2011, συνεπώς από τότε κάποιες (πολύ λίγες) από τις προτάσεις του είτε είναι σε ισχύ (αύξηση ωραρίου 2 ώρες), είτε ξεκίνησαν και στη συνέχεια ματαιώθηκαν (αξιολόγηση σχ. Μονάδων/ κυβέρνηση Σύριζα).

Η έκθεση του ΟΟΣΑ έχει την εξής δομή στην ανάπτυξη των θεμάτων:

1. Παρούσα κατάσταση στην εκπαίδευση

2. Μεταρρυθμίσεις που τρέχουν και κριτική επ’ αυτών

3. Βραχυπρόθεσμες, μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προτάσεις του ΟΟΣΑ για βελτίωση του συστήματος

Παρακάτω, σταχυολογήθηκαν τα σημαντικότερα από τα 2 πρώτα αντικείμενα, και καταγράφηκαν αυτούσιες οι προτάσεις για το 3^ο, θεωρώντας ότι είναι το πιο σημαντικό.

Ο αριθμός πριν την παράγραφο υποδηλώνει την αριθμημένη παράγραφο της έκθεσης ώστε να μπορείτε να τη βρείτε στο πρωτότυπο. Οι υπογραμμίσεις είναι δικές μου. Οι εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ βασίζονται σε στατιστικά στοιχεία, πιστεύω ότι εμείς οι εκπαιδευτικοί γνωρίζουμε πολύ καλύτερα τα πράγματα  από το ΟΟΣΑ για συγκεκριμένα εκπαιδευτικά θέματα. Γι’ αυτό σε μερικά σημεία έχω κάνει παρατηρήσεις (με μαύρα πάντα γράμματα).

Επειδή η έκθεση εκπονήθηκε το 2011, είναι φυσικό να μην τηρηθούν κάποιες ημερομηνίες που αναφέρονται στο κείμενο. Πάραυτα, η δέσμευση της κυβέρνησης, όπως φαίνεται στο νόμο 4336,  είναι η υλοποίηση των παρακάτω ως τον Δεκέμβριο του 2018.

ΟΟΣΑ - ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ – ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

(το δεύτερο μέρος αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση , δείτε το πλήρες κείμενο στο σύνδεσμο)

Εισαγωγή

30. Αντί να πραγματεύεται το πλήρες εύρος των μεταρρυθμίσεων, το κεφάλαιο αυτό εστιάζει συγκεκριμένα σε τέσσερις τομείς, όπου απαιτείται επείγουσα και διαρθρωτική αλλαγή προκειμένου να βελτιωθεί η αποδοτικότητα του ελληνικού συστήματος πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης:

* ανάπτυξη και χρήση ανθρωπίνων πόρων

* εξορθολογισμός του σχολικού δικτύου

* αξιολόγηση και αποτίμηση του έργου

* διακυβέρνηση και διαχείριση του εκπαιδευτικού συστήματος

1. ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

Υπάρχουν πολλές επισημάνσεις του ΟΟΣΑ, οι  σημαντικότερες είναι:

37. Οι μισθοί των εκπαιδευτικών, οι οποίοι συνήθως αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού για την εκπαίδευση είναι συγκριτικά χαμηλοί στην Ελλάδα. Είναι χαμηλότεροι σε όλα τα σημεία σύγκρισης (αρχικός μισθός, μετά από 15ετία και ανώτερης βαθμίδας) από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ. Εξίσου προβληματική είναι η έλλειψη στοιχείων όσον αφορά την κατάσταση και την επίδοση στη μισθολογική κλίμακα, η οποία αυξάνει τις δυσκολίες προώθησης βελτιώσεων στην αντιστοιχία ζήτησης και προσφοράς. (Εδώ ο ΟΟΣΑ παραδέχεται, ευτυχώς, τη μιζέρια μας και δεν φαίνεται να μειώνονται οι μισθοί μας. Να σημειωθεί ότι μέσα στο 2015 το μνημόνιο 3 προβλέπει μείωση μισθών σε συγκεκριμένες ομάδες Δ.Υ. Θα τολμούσα να πω ότι αποδεχόμενοι την αξιολόγηση – βλέπε παρακάτω- θα βελτιώσουμε τους μισθούς μας, αφού θα ξεκολλήσουν οι βαθμοί μας από το πάγωμα του 2011)

38. Παρά τους χαμηλούς μισθούς, το μισθολογικό κόστος ανά μαθητή (σε USD) είναι υψηλότερο στην Ελλάδα από οποιαδήποτε χώρα του ΟΟΣΑ , γεγονός το οποίο υπογραμμίζει το επείγον της αντιμετώπισης του ζητήματος της τοποθέτησης των εκπαιδευτικών. (Θεωρώ λάθος την εκτίμηση του ΟΟΣΑ, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται τόσο στις τοποθετήσεις , όσο στην αλόγιστη και απρογραμμάτιστη χρηματοδότηση από το υπουργείο). Τα αποτελέσματα του διδακτικού χρόνου για τους μαθητές, του χρόνο διδασκαλίας για τους δασκάλους, αλλά κυρίως του εκτιμώμενου μεγέθους της τάξης, το οποίο είναι σαφώς χαμηλότερο του μέσου όρου του ΟΟΣΑ, είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην υψηλή αναλογία μισθολογικού κόστους ανά μαθητή.

43. Ο φόρτος εργασίας των εκπαιδευτικών ετησίως είναι σημαντικά μικρότερος απ’ ότι σε άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, ειδικότερα στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο. (Στο πλήρες κείμενο παρατίθενται πίνακες που το αποδεικνύουν) Από το 1996 έως το 2009, ο καθαρός χρόνος διδασκαλίας σε ώρες ετησίως μειώθηκε δραστικά στην Ελλάδα σε όλα τα επίπεδα, περισσότερο από ότι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ και σημαντικά περισσότερο από ό,τι στον μέσο όρο των χωρών της ΕΕ και του ΟΟΣΑ.

ΣΥΝΟΨΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ  ΟΟΣΑ  ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

Βραχυπρόθεσμα

Αύξηση του φόρτου εργασίας των εκπαιδευτικών στους μέσους όρους της ΕΕ και του ΟΟΣΑ έως το 2015, εστιασμένη στην αύξηση του φόρτου εργασίας των πιο έμπειρων εκπαιδευτικών. (Σε άλλη παράγραφο ο ΟΟΣΑ θεωρεί ότι είναι πλήγμα για την εκπαίδευση, οι έμπειροι καθηγητές να εργάζονται λιγότερες ώρες, διαβάστε στο πρωτότυπο.) Αύξηση του φόρτου εργασίας σταδιακά στο πλαίσιο της εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων του Νέου Σχολείου και της συνένωσης του σχολικού δικτύου. Αποφυγή εφαρμογής του μοντέλου «one-size-fits-all», αλλά υλοποίηση των μεταβολών στο πλαίσιο άλλων μεταρρυθμίσεων.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΟΟΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΩΡΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ Β' ΘΜΙΑΣ

Προτεραιότητα στην επαγγελματική ανάπτυξη των διευθυντών σχολικών μονάδων και διευθυντών πρόσφατα σχηματισμένων σχολικών ενοτήτων. Τα στελέχη της διοίκησης του σχολείου πρέπει να ενισχυθούν με τη νομιμότητα και την εξουσία να ηγούνται των σχολείων τους (Σε άλλη παράγραφο αναφέρει ότι οι διευθυντές θα μπορούσαν να αναλάβουν μέχρι και προσλήψεις ή να απορρίπτουν/αποδέχονται προσλήψεις της κεντρικής διοίκησης, αυτό το αναφέρει μόνο μια φορά χωρίς να δείχνει ότι υπάρχει ελπίδα να πραγματοποιηθεί, διαβάστε στο πρωτότυπο κείμενο).

Εστίαση της επαγγελματικής ανάπτυξης των διευθυντών σχολικών μονάδων στην ανάπτυξη δεξιοτήτων στη διαχείριση προσωπικού, παρέχοντας στα σχολεία μειονεκτικών περιοχών περισσότερους πόρους, για την πρόσληψη αποδοτικών εκπαιδευτικών, τη βελτίωση της ροής πληροφοριών και τον έλεγχο της αγοράς εργασίας των εκπαιδευτικών. Σύνδεση της επαγγελματικής εξέλιξης συστηματικά με την ανάπτυξη και την εφαρμογή μειζόνων μεταρρυθμίσεων. Μεγαλύτερη έμφαση:

- στην επιμόρφωση ομάδων από το σχολείο (π.χ. ορισμένων εκπαιδευτικών, του σχολικού διευθυντή, σχολικών συμβούλων, κ.λπ.). Οι πιθανότητες οι εκπαιδευτικοί να αφομοιώσουν τη γνώση και τις δεξιότητες που αποκτήθηκαν στην επιμόρφωση θα είναι μάλλον περισσότερες, εάν υπάρχει υποστηρικτικό δίκτυο όταν επιστρέψουν στα σχολεία τους

- στη σύνδεση και υποστήριξη άλλων πρωτοβουλιών, όπως η ανάπτυξη του ημερήσιου ολοήμερου σχολείου και

- στην επιμόρφωση και υποστήριξη σχολείων που έχουν πρόσφατα συγχωνευθεί ή συνενωθεί.

Συμπλήρωση της κεντρικής προσέγγισης της επαγγελματικής εξέλιξης με μια πιο τοπική, αποκεντρωμένη προσέγγιση που βασίζεται στη διατύπωση των σχολικών αναγκών, κατόπιν αξιολόγησης και εξέτασης των εν λόγω αναγκών σε επίπεδο σχολικής μονάδας καθώς και του τρόπου αντιμετώπισή τους.

Σύνδεση της ανάπτυξης προγραμμάτων επαγγελματικής εξέλιξης των σχολείων με τα αποτελέσματα του πιλοτικού προγράμματος αυτοαξιολόγησης (βλ. ενότητα Αξιολόγηση).

Ανάπτυξη υποστηρικτικών δικτύων σχολείων σε επίπεδο διεύθυνσης και περιφέρειας, που περιλαμβάνουν σχολικούς συμβούλους, εκπαιδευτικά κέντρα και πανεπιστημιακά τμήματα, προκειμένου να παράσχουν βοήθεια στα σχολεία, για τη σχεδίαση και την υλοποίηση προγραμμάτων επαγγελματικής εξέλιξης.

Αξιοποίηση των επιμορφωτών στο τρέχον μείζον πρόγραμμα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών π.χ. επιμορφωτές κατηγορίας B (εννοεί την επιμόρφωση ΤΠΕ Β επιπέδου που προς το παρόν έχει αναπτυχθεί μόνο για δασκάλους, και ΠΕ 01 – 04), προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα συνεχιζόμενης επαγγελματικής, εξέλιξης σε επίπεδο νομαρχίας/τμήματος και σε επίπεδο σχολικής ενότητας.

Μεσοπρόθεσμα

Κατανομή χρηματοδότησης σε σχολικές μονάδες ή σχολικές ενότητες για την ανάπτυξη προγραμμάτων επαγγελματικής εξέλιξης και τη διασφάλιση ότι όλοι οι εκπαιδευτικοί έχουν πρόσβαση στην επιμόρφωση.

Επιμόρφωση σχολικών συμβούλων, προκειμένου να υποστηρίζουν τους διευθυντές σχολείων στην ανάληψη ευρύτερων ευθυνών στο πλαίσιο του ηγετικού τους ρόλου, την αυτοαξιολόγηση σχολείου, την ανάπτυξη προγραμμάτων επαγγελματικής εξέλιξης και τα άλλα καθήκοντα. (και εδώ ο ΟΟΣΑ είναι εκτός πραγματικότητας, θεωρώντας ότι οι σχ. Σύμβουλοι μπορούν να συμβάλουν στη διοίκηση, πράγμα ανέφικτο και εξωπραγματικό, αφού ο ρόλος τους στην εκπαίδευση είναι επικουρικός, επιμορφωτικός)

Βελτίωση της ροής της πληροφορίας και παρακολούθηση της αγοράς εργασίας των εκπαιδευτικών.

Δημοσίευση όλων των θέσεων εργασίας σε περιφερειακό επίπεδο.

Δημιουργία ιστοσελίδων, όπου θα συγκεντρώνονται οι πληροφορίες.

Χρήση εργαλείων για παρακολούθηση και προβολή της προσφοράς και ζήτησης εκπαιδευτικών σε διάφορα σενάρια.

Συμπέρασμα για το κεφάλαιο  ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΠΟΡΩΝ

Α) Όπως είπαμε από το 2011 έχουν ήδη αυξηθεί οι ώρες κατά 2. Έτσι σύμφωνα με τον πίνακα ως το 2018, εξομοιώνονται όλα τα ωράρια και προστίθενται 4 ώρες στους με προϋπηρεσία 20ετίας, 2 ώρες στους 12ετίας και 1 ώρα στους 6ετίας. Οι παλαιοί προετοιμαστείτε για να κόψετε το νήμα (ως γνωστόν όταν πάμε προς το νήμα επιταχύνουμε, δεν επιβραδύνουμε!)

Β) Με σκοπό την αποκέντρωση αναβαθμίζεται ο ρόλος του διευθυντή και μετατίθενται ευθύνες στις διευθύνσεις. Ο διευθυντής αναλαμβάνει μεγαλύτερες οικονομικές, απολογιστικές κλπ. ευθύνες, αποκτά μεγαλύτερη ελευθερία στη διαχείριση τόσο των οικονομικών πόρων όσο και επί του ανθρώπινου δυναμικού.

Γ) Η επιμόρφωση θεωρείται από τον ΟΟΣΑ υψίστης σημασίας και , όπως θα δούμε παρακάτω, αναφέρεται σε όλα τα κεφάλαια.

Δ) Επανέρχεται η αξιολόγηση (θα το δούμε και παρακάτω)

Ε) Οι θέσεις εργασίας γίνονται ευέλικτες ως προς την κίνηση προσωπικού και ως προς το αντικείμενο διδασκαλίας (2^η, 3^η ανάθεση).

2.  ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

Αναποτελεσματικό δίκτυο μικρών σχολείων, μικρός αριθμός μαθητών ανά

δάσκαλο και μικρό μέγεθος τάξης

Οι σημαντικότερες επισημάνσεις του ΟΟΣΑ είναι:

76. Η Ελλάδα είναι μία χώρα με μικρά σχολεία. Περισσότερα από 1.300 δημοτικά σχολεία έχουν λιγότερους από 25 μαθητές και περισσότερα από 250 Γυμνάσια και 70 Λύκεια έχουν λιγότερους από 50 μαθητές. Ελάχιστα σχολεία έχουν εγγεγραμμένους περισσότερους από 400 μαθητές και είναι κυρίως σχολεία ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Σύνοψη προτάσεων ΟΟΣΑ για τον  ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

Βραχυπρόθεσμα

Εξορθολογισμός του σχολικού δικτύου ως βασική προτεραιότητα του Υπουργείου Παιδείας.

Ανάθεση του καθήκοντος της χαρτογράφησης σχολικών μονάδων και του εξορθολογισμού σε 13 Περιφερειακούς Διευθυντές Εκπαίδευσης, ως συνεχιζόμενη βασική αρμοδιότητα σχεδιασμού και όχι ως διαδικασία που ξεκινά στα τέλη του έτους, όπως συνέβη την ακαδημαϊκή χρονιά 2010-11.

Αναζήτηση διαφοροποιημένης στρατηγικής ανά περιφέρεια, για εξορθολογισμό του σχολικού δικτύου, αναγνωρίζοντας τις γεωγραφικές και δημογραφικές ιδιαιτερότητες κάθε περιφέρειας (αστική έναντι αγροτικής/ορεινής, ορεινής έναντι νησιωτικής κ.λπ.) Η σημερινή κεντρική προσέγγιση «one-size-fits all» της εκπαιδευτικής πολιτικής αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την προσαρμογή στις ποικίλες αυτές συνθήκες (π.χ. για την αντιμετώπιση των αναγκών των ολιγοθέσιων σχολείων). (Με την αναφορά αυτή ο ΟΟΣΑ εξαιρεί τα παραπάνω σχολεία από τις συγχωνεύσεις – βλέπε παρακάτω στα συμπεράσματα)

Θέση στόχων και κριτηρίων αναφοράς για κάθε περιφέρεια, προκειμένου να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της αξιοποίησης του ανθρωπίνου δυναμικού και του εξορθολογισμού του σχολικού δικτύου.

Σύναψη συμφωνητικών επίδοσης μεταξύ του Υπουργείου και κάθε διευθυντή περιφέρειας για τη σταδιακή πρόοδο προς τους στόχους που έχουν συμφωνηθεί.

Θέση ξεκάθαρων στόχων ως προς τον ελάχιστο αριθμό μαθητών (όχι μόνο του ελάχιστου αριθμού θέσεων) για σχολεία σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης.

Δημιουργία συγκεκριμένων μοντέλων (βλ. πιο κάτω), συμπεριλαμβανομένων των ενοτήτων σχολείων για περιπτώσεις που δεν μπορεί να επιτευχθεί ο καθορισμένος ελάχιστος αριθμός μαθητών, λόγω γεωγραφικών ή άλλων συνθηκών. Τα ελάχιστα μεγέθη κυμαίνονται σε:

75 μαθητές στα δημοτικά σχολεία

150 μαθητές στα Γυμνάσια

250 μαθητές στα Λύκεια

Εφαρμογή του θεσμού της ενότητας σχολείων ως βασικό μέσο βελτίωσης των υπηρεσιών και των αποτελεσμάτων σε περιπτώσεις που χρειάζεται να διατηρηθούν ορισμένες μικρές σχολικές μονάδες.

Εντατικοποίηση της επαγγελματικής εξέλιξης των διευθυντών σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών, καθώς και άλλες πρωτοβουλίες για αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη παροχή υπηρεσιών, ιδιαίτερα δε σε απομακρυσμένες και απομονωμένες περιοχές, προκειμένου να ενισχυθεί ο εξορθολογισμός και η συνένωση του σχολικού δικτύου (βλ. προηγούμενη ενότητα της παρούσας έκθεσης).

Ανάπτυξη νέων μοντέλων για πολύ μικρές σχολικές μονάδες (με λιγότερες από έξι θέσεις), προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της πρωτοβουλίας του «Νέου Σχολείου» και των ολοήμερων σχολείων, αλλά με οικονομικά αποδοτικότερο τρόπο από ό,τι προβλέπεται για τα 801 πιλοτικά σχολεία. Αυτή η δράση μπορεί να περιλαμβάνει:

- προσαρμογή των ρόλων και των αρμοδιοτήτων των δασκάλων και των ηγετών της σχολικής μονάδας καθώς και του φόρτου εργασίας, έτσι ώστε να υφίστανται πιο ευέλικτοι, μοιραζόμενοι ρόλοι και αναθέσεις διεπιστημονικών εργασιών

- επανασχεδιασμός του προγράμματος μαθημάτων, προκειμένου να αποκτήσει πιο διεπιστημονικό χαρακτήρα και να διευκολυνθεί η εφαρμογή νέων μεθόδων διδασκαλίας

-εστιασμένη επαγγελματική εξέλιξη εκπαιδευτικών σε μικρά, ολιγοθέσια σχολεία

- εντατικότερες προσπάθειες παροχής δυνατότητας αυξημένης επιτόπιας χρήσης ψηφιακού υλικού, ηλεκτρονικής εκπαίδευσης και άλλων νέων τεχνολογιών και ειδική επιμόρφωση των διευθυντών σχολείων, προκειμένου να είναι προετοιμασμένοι για το ρόλο τους τόσο στην εκπαίδευση όσο και σε δυσμενείς κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες που ενίοτε επικρατούν σε απομακρυσμένες αγροτικές κοινότητες.

Μεσοπρόθεσμα

Κατάρτιση ενοποιημένου προγραμματικού προϋπολογισμού ανά περιφέρεια, νομαρχία/διεύθυνση και σχολική μονάδα ή σχολική ενότητα, συμπεριλαμβανομένων: (1) θέσεων εργασίας προβλεπόμενων από προϋπολογισμό (2) ετήσιου προϋπολογισμού, συμπεριλαμβανομένων σχολικών εγχειριδίων και άλλων υλικών (3) προϋπολογισμού επενδύσεων και (4) προϋπολογισμού συντήρησης σχολικών κτιρίων, μεταφοράς μαθητών και άλλων υπηρεσιών που παρέχονται μέσω των δήμων και του Υπουργείου Εσωτερικών.

Μεταφορά κονδυλίων για λειτουργικά έξοδα που χρηματοδοτούνται μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών (π.χ. μεταφορά μαθητών, συντήρηση σχολικών κτιρίων, κ.λπ.) στο Υπουργείο Παιδείας, Διά Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων.

Μακροπρόθεσμα

· Εξέταση ενδεχόμενης αλλαγής του τρόπου κατάρτισης και εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Η επένδυση κονδυλίων εγγεγραμμένων στον προϋπολογισμό να γίνεται ανά μαθητή και όχι ανά περιφέρεια (σταθμισμένη ανά βαθμίδα και βάσει των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών του πληθυσμού και άλλων ειδικών συνθηκών). Ο τύπος υπολογισμού μπορεί να περιλαμβάνει στοιχεία για θέσεις διδασκαλίας, τον τρέχοντα προϋπολογισμό και τυχόν επενδύσεις

Συμπέρασμα για το κεφάλαιο  ΕΞΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ

Α) Ευελιξία μέσω επιμόρφωσης και υλικοτεχνικής ψηφιακής υποδομής,  έτσι ώστε τα σχολεία που για γεωγραφικούς λόγους δεν είναι μεγάλα να μπορούν να λειτουργούν με λιγότερο προσωπικό. Αφορά κυρίως δημοτικά σε ορεινά και νησιά.

Β) Τα υπόλοιπα σχολεία προσαρμόζονται σε minimum αριθμό μαθητών που ο ΟΟΣΑ προτείνει να είναι: 75 μαθητές στα δημοτικά σχολεία, 150 μαθητές στα Γυμνάσια και 250 μαθητές στα Λύκεια.

Γ) Για τον υπολογισμό χρηματοδότησης ανά μαθητή και όχι ανά περιφέρεια, δηλώνω άγνοια της σημασίας της.

3.  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

Αξιολόγηση για τη βελτίωση της επίδοσης και της αποδοτικότητας του σχολείου

και του συστήματος

Εδώ το κεφάλαιο πραγματεύεται τόσο την αξιολόγηση μαθητών όσο και του προσωπικού (παρότι το αποκρύπτει στον τίτλο) και του συστήματος γενικότερα. Οι σημαντικότερες επισημάνσεις του ΟΟΣΑ είναι:

96. Δεν υπάρχουν αξιόπιστοι δείκτες για την παροχή πληροφοριών αναφορικά με την ποιότητα, την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Το σύστημα δεν μπορεί να βασίζεται σε ομοιογενή εργαλεία για τη μέτρηση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού συστήματος και την πραγματική επίτευξη των μαθησιακών αποτελεσμάτων, καθώς δεν υπάρχει ούτε εξωτερική αξιολόγηση μάθησης, η οποία να βασίζεται σε τυποποιημένη αξιολόγηση σε εθνικό επίπεδο, ούτε εξωτερική αξιολόγηση σχολικής μονάδας και διδασκαλίας. Οι μαθητές προάγονται από τη μία τάξη στην άλλη, όπως αξιολογούνται στα σχολεία από τους εκπαιδευτικούς, ενώ εξωτερικές εξετάσεις υφίστανται μόνο για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. (σημείωση: εσωτερική εννοεί την αξιολόγηση από το σχολείο, ενώ εξωτερική εννοεί αντικειμενικότερη αξιολόγηση τύπου πανελληνίων ή από ανεξάρτητο φορέα)

97. Ένα ολοκληρωμένο σύστημα πληροφοριών για το σχεδιασμό και την αξιολόγηση σε σχολικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο βρίσκεται μόλις στα πρώτα στάδια ανάπτυξης (εδώ εννοεί το myschool που πράγματι μετά από 3 χρόνια λειτουργίας είναι σε απίστευτο χάλι).

100. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μείζονα πρόκληση στη δημιουργία μιας κουλτούρας αξιολόγησης, καθώς ιστορικά επικρατεί κλίμα δυσπιστίας ως προς τις εξωτερικές αξιολογήσεις, ειδικότερα όσον αφορά το επάγγελμα του εκπαιδευτικού. Το πιλοτικό πρόγραμμα αυτοαξιολόγησης των σχολείων αποτελεί σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου συστήματος αξιολόγησης. Επειδή το αποτελεσματικό σύστημα αξιολόγησης αποτελεί κρίσιμο στοιχείο που λείπει στην Ελλάδα, το πρόγραμμα της αυτοαξιολόγησης του σχολείου πρέπει να συνεχιστεί ως κεντρική προτεραιότητα και το μοντέλο θα πρέπει να επεκταθεί σε όλα τα σχολεία το συντομότερο δυνατόν. Και αυτό δεν αποτελεί παρά μόλις ένα πρώτο βήμα προς ένα πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής αξιολόγησης.

Σύνοψη προτάσεων ΟΟΣΑ για ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

Βραχυπρόθεσμα

Επιτάχυνση της πρωτοβουλίας για την αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας με σκοπό τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος αξιολόγησης, βάσει αποτελεσμάτων (και όχι βάσει εισροής στοιχείων και διαδικασίας), προκειμένου να βελτιωθεί η παροχή των εκπαιδευτικών υπηρεσιών και να προωθηθεί η λογοδοσία σε όλο το εκπαιδευτικό σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, το Υπουργείο πρέπει:

- να οργανώσει την αυτοαξιολόγηση των σχολικών μονάδων, έτσι ώστε τα αποτελέσματα να είναι συγκρίσιμα μεταξύ σχολικών μονάδων και να επικυρώνονται και να συμπληρώνονται από εξωτερική αξιολόγηση

- να σχεδιάσει και να υλοποιήσει πρόγραμμα τακτικής εξωτερικής αξιολόγησης σχολικής μονάδας (για παράδειγμα, κάθε τέσσερα χρόνια)

- να χρησιμοποιεί την εξωτερική αξιολόγηση προκειμένου: (1) να επικυρώνονται τα αποτελέσματα της αυτοαξιολόγησης, (2) να αξιολογείται η ικανότητα της σχολικής μονάδας ως προς τη δυνατότητα να της παραχωρηθεί μεγαλύτερη αυτονομία και να αναλαμβάνει περισσότερες αρμοδιότητες διαχείρισης και (3) να καθιερωθεί μία βάση για λογοδοσία σχολικών μονάδων και διευθυντών.

- να συμπεριλάβει κριτήρια που σχετίζονται με: (1) την παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών όσον αφορά την ποιότητα και την ισονομία (επίδοση των μαθητών και επίτευξη των μαθησιακών στόχων) (2) την ποιότητα της διδασκαλίας και της αξιολόγησης και την ανταπόκριση στη διαφορετικότητα των μαθητών (3) την οργάνωση και διαχείριση του σχολείου (απόδοση διαχείρισης πόρων), την αυτορρύθμιση και την ικανότητα αυτοβελτίωσης (4) την ηγετική ικανότητα του σχολείου (ικανότητα στοχοθέτησης, μελλοντικού σχεδιασμού και εξασφάλισης αποτελεσμάτων και συντονισμού, παροχής κινήτρων και άντλησης των

καλύτερων στοιχείων από τους ενδιαφερόμενους παράγοντες) και

- να εξασφαλίσει αποτελεσματικότητα της εξωτερικής αξιολόγησης: (1) προβλέποντας η εξωτερική αξιολόγηση να πραγματοποιείται από καταρτισμένους και αναγνωρισμένους αξιολογητές (2) σχεδιάζοντας και παρέχοντας πρόγραμμα κατάρτισης αξιολογητών (3) προσδιορίζοντας τον αρμόδιο φορέα για την εξωτερική αξιολόγηση και διασφαλίζοντας ότι διαθέτει την αυτονομία και τα μέσα να φέρει εις πέρας την αποστολή της.

· Εκκίνηση, σχεδιασμός και ανάπτυξη όσο το δυνατό συντομότερα ενός ολοκληρωμένου συστήματος αξιολόγησης των μαθησιακών αποτελεσμάτων που να ευθυγραμμίζεται με τους στόχους του προγράμματος σπουδών και που να μπορούν να χρησιμοποιηθεί σε διάφορα επίπεδα του συστήματος: μεμονωμένοι μαθητές, τάξεις, σχολεία, περιφέρειες και το σύστημα ως σύνολο (βλ. Πλαίσιο I.8). Αρχικά βήματα προς αυτό το σκοπό περιλαμβάνουν την ανάπτυξη τυποποιημένων εθνικών κριτηρίων αξιολόγησης της μαθησιακής διαδικασίας στους τομείς των μαθηματικών, των φυσικών επιστημών και της γλώσσας, για τις αντίστοιχες

βαθμίδες εκπαίδευσης.

Ανάπτυξη και διατήρηση ολοκληρωμένου συστήματος πληροφοριών για την υποστήριξη του σχεδιασμού, της βελτίωσης ποιότητας και της αποτελεσματικής διαχείρισης εντός του συστήματος. Εκτεταμένες προσπάθειες για την ανάμειξη των τελικών χρηστών των δεδομένων στο σχεδιασμό του συστήματος πληροφοριών.

Μεσοπρόθεσμα

158. Επέκταση της τυποποιημένης εθνικής αξιολόγησης:

- Δημιουργία κεντρικής τράπεζας θεμάτων την οποία μπορούν να χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί, και η οποία να είναι συνδεδεμένη με συγκεκριμένα μαθησιακά αποτελέσματα, συγκρίσιμα σε βάθος χρόνου και τα οποία να προσμετρώνται στη βαθμολογία των μεμονωμένων μαθητών (από 20% έως 30%).

- Παροχή επαγγελματικής εξέλιξης για την ενίσχυση της ικανότητας των δασκάλων να χρησιμοποιούν διαμορφωτικές μεθόδους αξιολόγησης των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Μπορούν να δημιουργηθούν αθροιστικές αξιολογήσεις, ευθυγραμμισμένες με τους στόχους του προγράμματος που θα στοχεύουν σε συγκεκριμένα μαθησιακά αποτελέσματα και θα βαθμολογούν διαφορετικούς τύπους αξιολόγησης, όπως αξιολόγηση εργασιών και αξιολόγηση βάσει φακέλου.

159. Χρήση ενός ολοκληρωμένου συστήματος αξιολόγησης των μαθησιακών αποτελεσμάτων που έχει δημιουργηθεί για να αξιολογεί συγκριτικά την επίδοση των μαθητών, της τάξης, της σχολικής μονάδας, της περιφέρειας και του συστήματος συνολικά.

160. Ανάπτυξη ενός σταθερού, αξιόπιστου και πρακτικού συστήματος αξιολόγησης εκπαιδευτικών στο πλαίσιο ενός πλήρως αναπτυγμένου πλαισίου αξιολόγησης.

· Παροχή της εξουσίας και των μέσων στη διοίκηση των σχολικών μονάδων, για να αναλάβει την αρμοδιότητα της διαδικασίας της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών.

· Εξέταση του ενδεχόμενου χρήσης εξωτερικής παρέμβασης, τουλάχιστον για τον έλεγχο των διαδικασιών αξιολόγησης της σχολικής μονάδας.

- Σχεδιασμός της αξιολόγησης εκπαιδευτικών με στόχο τη βελτίωση, συνδεδεμένης με την επαγγελματική εξέλιξη (για παράδειγμα, μέσω ατομικού προγράμματος κατάρτισης,  ευθυγραμμισμένου με το πρόγραμμα κατάρτισης του σχολείου, ει δυνατόν κατόπιν συμφωνίας μεταξύ του εκπαιδευτικού και της διοίκησης του σχολείου).

· Έμφαση στις συνέπειες της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών για τη σταδιοδρομία τους και ενδεχόμενη ανταμοιβή, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουν τις αξιολογήσεις με σοβαρότητα.

· Χρήση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, προκειμένου να διακρίνονται οι πιο εργατικοί και ικανοί εκπαιδευτικοί και να διασφαλίζεται ότι ανταμείβονται δίκαια.

Συμπέρασμα για το κεφάλαιο  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

Α) Αυτοαξιολόγηση των σχολικών μονάδων, με σκοπό τη σύγκριση μεταξύ τους

Β) Εξωτερική αξιολόγηση μονάδας προκειμένου αυτές που έχουν καλό βαθμό να έχουν μεγαλύτερη αυτονομία και αρμοδιότητες διαχείρισης.

Γ) Σύστημα αξιολόγησης εκπαιδευτικών στο πλαίσιο ενός πλήρως αναπτυγμένου πλαισίου αξιολόγησης που θα προσδιορίζει την ανταμοιβή ή την τιμωρία. Η αξιολόγηση θα είναι τόσο εσωτερική (διεύθυνση) όσο και εξωτερική (με σύστημα αξιολογητών που προς το παρόν δεν υπάρχει).

4. ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων

161. Η διατήρηση μιας ιδιαίτερα κεντρικής δομής διοίκησης και διαχείρισης του εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα αποτελεί μείζον εμπόδιο για βελτιωμένη αποδοτικότητα και υψηλές επιδόσεις. Ουσιαστικά, η δομή παρέχει ελάχιστα κίνητρα σε κάθε επίπεδο του συστήματος – τον εκπαιδευτικό, τον διευθυντή, τους δημοτικούς και περιφερειακούς λειτουργούς ή διάφορες υπηρεσίες του Υπουργείου – προκειμένου να αναλάβουν την ευθύνη έτσι ώστε να κάνουν πιο αποτελεσματική χρήση των διαθέσιμων πόρων και να βελτιώσουν την επίδοση. Η νοοτροπία που διέπει όλο σύστημα είναι να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με στενά οριοθετημένους κεντρικούς κανόνες ή να εκτελεστεί μια στενά καθορισμένη εργασία, και όχι να αποδοθούν ευθύνες σχετικά με τις χαμηλές επιδόσεις ή να υπάρξει συνεισφορά στην επίτευξη ενός ευρύτερου στόχου, όπως η βελτίωση της μάθησης των μαθητών ή της συνολικής επίδοσης μιας σχολικής μονάδας ή περιφέρειας. Ελλείψει στόχων, κριτηρίων αναφοράς ή τρόπων αξιολόγησης της αποδοτικότητας και της επίδοσης σε κάθε βαθμίδα του συστήματος, δεν υπάρχει τρόπος να αποδοθούν ευθύνες σε άτομα.

162. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι από τα πιο συγκεντρωτικά συστήματα στην

Ευρώπη. Οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη και οι χώρες με τις υψηλότερες επιδόσεις στο πρόγραμμα PISA, έχουν αποκεντρώσει την ευθύνη και τη λογοδοσία για τη μάθηση των μαθητών στο επίπεδο της σχολικής μονάδας, έχουν επαναπροσδιορίσει τους ρόλους σε κάθε βαθμίδα του συστήματος, προκειμένου να ενισχυθεί η βελτίωση του σχολείου, και άλλαξαν τον ρόλο των κεντρικών φορέων, οι οποίοι πλέον αντί να επιβάλλουν τη συμμόρφωση με συγκεντρωτικούς κανόνες, ηγούνται της βελτίωσης, ενισχύοντας τις σχολικές μονάδες και τους εκπαιδευτικούς και θεωρώντας το σύστημα συνολικά υπεύθυνο για την επίδοση.

Τέτοιου είδους μεταβολές δεν έχουν λάβει χώρα ακόμα στην Ελλάδα.

Σύνοψη προτάσεων ΟΟΣΑ για ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Βραχυπρόθεσμα

· Μετασχηματισμός της δομής και των λειτουργιών του Υπουργείου.

- Θέσπιση μονάδας υλοποίησης, για να καθοδηγεί και να επιβλέπει τη σταδιακή υλοποίηση.

- Μείωση του μεγέθους των κεντρικών δομών που σήμερα είναι αφιερωμένη στους ελέγχους εισαγωγής και προέλεγχου.

· Επιτάχυνση του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης των προσφάτων ανακοινωθεισών διοικητικών μεταρρυθμίσεων.

· Διαφοροποίηση του ρυθμού και των τρόπων επανασχεδιασμού στο σύστημα (τυχόν προσπάθεια να γίνουν όλα αμέσως δεν θα καταλήξει σε αποτέλεσμα ή θα καταλήξει στο μοντέλο «one-size-fits-all»).

- Θέσπιση συμφωνιών επίδοσης κατόπιν διαπραγμάτευσης, σε επίπεδο περιφέρειας.

- Διαφοροποίηση λύσεων βάσει διαφοροποίησης των προβλημάτων σε επίπεδο περιφέρειας καθώς και ικανότητα υλοποίησης μεταρρυθμίσεων:

- Αστικά κέντρα έναντι αγροτικών περιοχών

- Ολιγοθέσια σχολεία και σχολικές ενότητες, έναντι ολοκληρωμένων πρωτοβάθμιων και δευτεροβάθμιων σχολικών μονάδων

Μεσοπρόθεσμα

178. Αποκέντρωση της αρμοδιότητας διαχείρισης ολοκληρωμένου προϋπολογισμού προγράμματος ανθρωπίνων πόρων του τρέχοντος προϋπολογισμού και επενδύσεων σε ολόκληρο το σύστημα βάσει επίδοσης στο πλαίσιο της λογοδοσίας και παρακολούθησης, κατόπιν ελέγχου βάσει αποτελεσμάτων, από σχολική μονάδα σε περιφέρεια, στο Υπουργείο Παιδείας. Ενσωμάτωση του συνόλου της χρηματοδότησης που αφορά την παιδεία (συμπεριλαμβανομένης της σημερινής χρηματοδότησης μέσω του Υπουργείου Εσωτερικών).

· Μεταβίβαση της αρμοδιότητας διαχείρισης προϋπολογισμών στους άμεσα προϊσταμένους.

· Ανάθεση στους προϊσταμένους της ευθύνης ουσιαστικής βελτίωσης της αξιοποίησης των ανθρωπίνων πόρων, προκειμένου να επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα.

· Αναζήτηση σημαντικά εκτενέστερου επανασχεδιασμού της σχολικής ηγεσίας από ότι περιγράφεται στις πρόσφατες προτάσεις, αντλώντας από τις βέλτιστες πρακτικές σε χώρες του ΟΟΣΑ (ΟΟΣΑ, 2008α).

179. Μετατόπιση από το τρέχον σύστημα κατανομής πόρων σε εφάπαξ επιχορηγήσεις που κατανέμονται στις περιφέρειες βάσει της αρχής «τα χρήματα ακολουθούν το μαθητή», συμπεριλαμβανομένης της κατανομής του αριθμού θέσεων που προβλέπονται από τον προϋπολογισμό, ευελιξία στις περιφέρειες να κατανέμουν τους πόρους βάσει αποτελεσμάτων και λογοδοσία βάσει επίδοσης.

Συμπέρασμα για το κεφάλαιο  ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Α) Μετασχηματισμός των δομών (ασαφές) , μεταφορά αρμοδιοτήτων στην περιφέρεια.

Β) Λογοδοσία και παρακολούθηση (απόδοση ευθυνών) κυρίως στις κατώτερες βαθμίδες διοίκησης.

Γ) Ο προϋπολογισμός αποκεντρώνεται και μεταβιβάζεται στους άμεσα προϊσταμένους.

Δ) Χρηματοδότηση με βάση τη λογική, πόσους μαθητές έχεις / πόσους εργαζόμενους απασχολείς.

 

 

Με την ελπίδα ότι αυτό το κείμενο θα συμβάλει στην ενημέρωση και συζήτηση. Με την ελπίδα ότι αν διαθέτουμε ανοικτά μυαλά μπορούμε να υποστηρίξουμε τα θετικά και να πολεμήσουμε τα αρνητικά, αφού βέβαια προηγουμένως συμφωνήσουμε ποια είναι ποια.

Σταύρος Κατηρτζόγλου

Μουσικός

 

μπορείτε εδώ να προσθέσετε ένα σχόλιο